Tüm Notlar
Toplam 202 Konu
1
Solunum Yolu Tıkanıklığı ve Heimlich Manevrası
Kişi boğazını tutuyor ve konuşamıyorsa ne yapılır?
Solunum Yolu Tıkanıklığı ve Heimlich Manevrası
Kişi boğazını tutuyor ve konuşamıyorsa ne yapılır?
Solunum yolu tıkanıklığı ikiye ayrılır: Kısmi tıkanma ve Tam tıkanma. Müdahale buna göre değişir.
Kısmi Tıkanma
Kişi öksürebilir, nefes alabilir.
Müdahale: Dokunulmaz, öksürmeye teşvik edilir.
Tam Tıkanma
Nefes alamaz, konuşamaz, rengi morarır, ellerini boynuna götürür.
Müdahale: Heimlich Manevrası.
2
Rentek Manevrası (Araçtan Çıkarma)
Yaralı araçtan nasıl çıkarılır?
Rentek Manevrası (Araçtan Çıkarma)
Yaralı araçtan nasıl çıkarılır?
Kaza geçirmiş yaralıyı, omuriliğine zarar vermeden araçtan çıkarma tekniğidir. Amaç felç riskini önlemektir.
- Ayaklarının pedala sıkışıp sıkışmadığı kontrol edilir.
- Emniyet kemeri çözülür.
- Baş-Boyun-Gövde ekseni bozulmadan çıkarılır.
3
Kalp Masajı ve Suni Solunum (30/2)
Yetişkinlerde temel yaşam desteği
Kalp Masajı ve Suni Solunum (30/2)
Yetişkinlerde temel yaşam desteği
Bilinci kapalı ve solunumu olmayan kişiye uygulanır. Göğüs kemiğinin alt ve üst ucu tespit edilerek alt yarısına uygulanır.
4
Şok ve Koma Pozisyonları
Hangi durumda hangi pozisyon verilir?
Şok ve Koma Pozisyonları
Hangi durumda hangi pozisyon verilir?
Şok Pozisyonu
Sırt üstü yatırılır, ayaklar 30 cm yukarı kaldırılır. (Kanın beyne gitmesi için)
Koma Pozisyonu
Yarı yüzükoyun yan yatış pozisyonudur. (Kusmuğun soluk borusuna kaçmaması için)
5
Takip Mesafesi Kuralları
Öndeki araç ne kadar uzaktan takip edilmeli?
Takip Mesafesi Kuralları
Öndeki araç ne kadar uzaktan takip edilmeli?
Normal şartlarda takip mesafesi, hızın yarısı kadar metredir. Örneğin 90 km ile giden araç 45 metre mesafe bırakmalıdır.
İstisnai Durum: Tehlikeli Madde Taşıyan Araçlar
Tehlikeli madde taşıyan araçlar yerleşim yeri dışında diğer araçları en az 50 metre mesafeden takip etmelidir.
6
Geçiş Hakkı Kuralları (Eğimsiz Yollar)
Dar yolda karşılaşınca kim kime yol verir?
Geçiş Hakkı Kuralları (Eğimsiz Yollar)
Dar yolda karşılaşınca kim kime yol verir?
Eğimsiz iki yönlü dar yollarda karşılaşma durumunda sıralama "Büyük araç küçüğe yol verir" mantığıyla işler (İstisna: Otomobil).
7
Hız Sınırları (Otomobil İçin)
Otomobillerin azami hız limitleri
Hız Sınırları (Otomobil İçin)
Otomobillerin azami hız limitleri
| Yol Türü | Hız Limiti |
|---|---|
| Yerleşim Yeri İçi | 50 km |
| Şehirlerarası (Çift Yönlü) | 90 km |
| Bölünmüş Yol | 110 km |
| Otoyol | 130 / 140 km |
8
Trafik Levhalarının Şekilleri ve Anlamları
Üçgen, Yuvarlak ve Kare levhalar ne anlatır?
Trafik Levhalarının Şekilleri ve Anlamları
Üçgen, Yuvarlak ve Kare levhalar ne anlatır?
9
4 Zamanlı Motorun Çalışma Prensibi
Emme, Sıkıştırma, Ateşleme, Egzoz
4 Zamanlı Motorun Çalışma Prensibi
Emme, Sıkıştırma, Ateşleme, Egzoz
Motorlarda yakıtın enerjiye dönüşmesi 4 aşamada gerçekleşir.
- Emme Zamanı: Silindir içine yakıt-hava karışımı alınır.
- Sıkıştırma Zamanı: Karışım pistonla sıkıştırılır, sıcaklık artar.
- Ateşleme (İş) Zamanı: Buji kıvılcım çakar (benzinli) veya püskürtülen yakıt patlar (dizel). Güç burada üretilir.
- Egzoz Zamanı: Yanmış gazlar dışarı atılır.
10
Egzoz Dumanı Renkleri ve Arızalar
Dumanın rengi arızayı ele verir
Egzoz Dumanı Renkleri ve Arızalar
Dumanın rengi arızayı ele verir
Sağlıklı bir motordan renksiz veya açık gri duman çıkar. Renk değişimi arıza işaretidir.
11
Rodaj Süresi Nedir?
Yeni araçlarda dikkat edilmesi gerekenler
Rodaj Süresi Nedir?
Yeni araçlarda dikkat edilmesi gerekenler
Yeni alınan bir aracın veya motoru yenilenmiş aracın parçalarının birbirine alışma sürecine Rodaj denir.
Rodaj Süresince Yapılmaması Gerekenler:
- Ani hızlanma (tam gaz) yapılmaz.
- Ani fren yapılmaz.
- Motor sürekli aynı devirde sürülmez.
- Aşırı yük yüklenmez.
12
Akü Takviyesi Nasıl Yapılır?
Akü biterse başka araçtan nasıl enerji alınır?
Akü Takviyesi Nasıl Yapılır?
Akü biterse başka araçtan nasıl enerji alınır?
Aküsü biten araca başka bir araçtan kablo ile elektrik verilmesine takviye denir.
- Her iki akünün de voltajı aynı olmalıdır (Genelde 12V).
- Artı (+) kutup Artıya, Eksi (-) kutup Eksiye bağlanır.
- Dijital göstergeli araçlarda takviye önerilmez, beyne zarar verebilir.
13
Trafikte Öfke Kontrolü
Öfke sürücüyü nasıl etkiler?
Trafikte Öfke Kontrolü
Öfke sürücüyü nasıl etkiler?
Öfkeli sürücü dikkatini yola veremez, kural ihlali yapmaya meyillidir.
Öfkenin Sonuçları
Sabırsızlık, tahammülsüzlük, hız ihlali, risk alma.
Çözüm
Derin nefes almak, ortamı sakinleştirmek, empati kurmak.
14
Trafikte İletişim
Korna ve selektör dili
Trafikte İletişim
Korna ve selektör dili
Trafikte iletişim sadece konuşarak olmaz. Beden dili, ışıklar ve korna da iletişim aracıdır.
Gereksiz korna çalmak "Gürültü Kirliliği"ne girer. Selektör ise uyarı amaçlıdır ancak agresif şekilde kullanmak taciz sayılır.
15
Kan Grubunun Önemi
Ehliyet belgesinde neden kan grubu yazar?
Kan Grubunun Önemi
Ehliyet belgesinde neden kan grubu yazar?
Kaza anında yaralıya kan transfüzyonu (nakli) gerekebilir. Bu nedenle ehliyet ve kimlikte kan grubu bilgisi hayati önem taşır.
16
Araç Işıklarının Kullanılması
Uzunlar ve Kısalar nerede yakılır?
Araç Işıklarının Kullanılması
Uzunlar ve Kısalar nerede yakılır?
Aydınlatmanın yetersiz olduğu tünellerde, şehirlerarası yollarda, tepe üstlerine yaklaşırken.
Şehir içinde, öndeki aracı takip ederken, karşıdan araç gelirken, gündüz sisli havalarda.
17
Lastik Hava Basıncı
Basınç az veya çok olursa ne olur?
Lastik Hava Basıncı
Basınç az veya çok olursa ne olur?
Lastik basınçları üreticinin önerdiği değerde olmalıdır.
Lastikler kenarlardan aşınır. Yakıt tüketimi artar. Direksiyon ağırlaşır.
Lastikler ortadan aşınır. Konfor azalır, titreme yapar.
18
Kanamalarda İlk Yardım ve Turnike
Turnike hangi durumlarda uygulanır?
Kanamalarda İlk Yardım ve Turnike
Turnike hangi durumlarda uygulanır?
Kanamalar vücuttaki kanın damar dışına çıkmasıdır. Hayati tehlike oluşturabilir. Kanama çeşitleri aktığı damara göre üçe ayrılır:
Atardamar
Açık renkli, fışkırarak ve kalp atımları ile uyumlu akar. En tehlikeli kanamadır.
Toplardamar
Koyu renkli, sızıntı şeklinde ve sürekli akar.
Kılcal Damar
Küçük kabarcıklar şeklinde sızıntı halindedir. En zararsız olanıdır.
Turnike uygulaması tek kemikli bölgelere (üst kol ve uyluk) uygulanır. Turnike uygulanan kişinin alnına "T" harfi yazılır.
19
Kavşaklarda Geçiş Üstünlüğü Sıralaması
İlk geçiş hakkı kimindir?
Kavşaklarda Geçiş Üstünlüğü Sıralaması
İlk geçiş hakkı kimindir?
Kavşaklarda karşılaşma hallerinde araçların geçiş sıralaması hayati önem taşır. Görev halindeki araçların geçiş üstünlüğü sıralaması "CANKURTARAN" kodlaması ile bilinir.
Dönel kavşakta geçiş hakkı her zaman kavşağın içindeki araca aittir.
20
Araç Gösterge Panelindeki İkaz Işıkları
Hangi lamba yanarsa araç durdurulmalıdır?
Araç Gösterge Panelindeki İkaz Işıkları
Hangi lamba yanarsa araç durdurulmalıdır?
Seyir halindeyken gösterge panelinde yanan bazı ışıklar, aracın derhal durdurulmasını ve kontağın kapatılmasını gerektirir. Bunlar "Trafik Kurallarına Uymak Şartıyla" durulması gereken hallerdir.
Hararet Lambası
Motor suyu aşırı ısınmıştır.
Yağ Lambası
Yağ basıncı düşmüştür.
Şarj (Akü) Lambası
Akü şarj olmuyordur.
Bu üç lambadan biri yandığında araç sağa çekilir ve motor durdurulur. Ancak Yakıt lambası yanarsa durmaya gerek yoktur, yakıt alınana kadar gidilebilir.
21
Trafikte Empati ve Diğergamlık
Trafik adabının temeli nedir?
Trafikte Empati ve Diğergamlık
Trafik adabının temeli nedir?
Trafik adabı, kuralların ötesinde saygı ve nezaketi ifade eder. Sınavda en çok çıkan kavram "Diğergamlık"tır.
Diğergamlık Nedir?
Başkasını düşünmek, başkasının çıkarını kendi çıkarının önüne koymaktır. Örneğin; yol hakkı kendisinde olduğu halde acelesi olan birine yol vermek diğergamlıktır.
- Feragat: Kendi hakkından vazgeçmek.
- Empati: Kendini karşıdakinin yerine koymak.
- Tahammül: Trafikteki olumsuzluklara sabretmek.
Trafik ortamında yapılan hatalı davranışların sebebi genellikle "Stres" veya "Bencillik"tir.
22
Yanık Çeşitleri ve İlk Yardım
Yanıklara ne sürülür, ne sürülmez?
Yanık Çeşitleri ve İlk Yardım
Yanıklara ne sürülür, ne sürülmez?
Yanıklar derinliklerine göre 3 dereceye ayrılır. Yanık bölge en az 20 dakika tazyiksiz akan su altında tutulmalıdır.
❌ Asla Yapılmamalı:
- Yanık üzerine diş macunu, yoğurt, salça sürülmez.
- Su toplayan kabarcıklar patlatılmaz.
- Yanık üzeri bandajla sıkıca kapatılmaz.
23
Kırık, Çıkık ve Burkulma Farkları
Hangisi eklemden ayrılmadır?
Kırık, Çıkık ve Burkulma Farkları
Hangisi eklemden ayrılmadır?
Kemik bütünlüğünün bozulmasıdır. (Açık veya kapalı olabilir)
Eklem yüzeylerinin kalıcı olarak ayrılmasıdır.
Eklem bağlarının zedelenmesi, eklem yüzeylerinin anlık ayrılmasıdır.
24
Sara Krizi (Epilepsi) Müdahalesi
Kriz geçiren kişiye soğan koklatılır mı?
Sara Krizi (Epilepsi) Müdahalesi
Kriz geçiren kişiye soğan koklatılır mı?
Sara krizinde beyindeki elektriksel aktivite bozulur, kişi kasılır ve titrer.
- Krizin geçmesi beklenir, hastaya müdahale edilmez.
- Kilitlenen çene açılmaya çalışılmaz.
- Soğan, kolonya vb. koklatılmaz.
- Sadece etraftaki çarpabileceği eşyalar kaldırılır ve başının altına yumuşak bir şey konur.
25
Trafik Polisinin Hareketleri
Polisin duruşu ne anlama gelir?
Trafik Polisinin Hareketleri
Polisin duruşu ne anlama gelir?
Trafik polisinin beden dili ışıklardan önce gelir.
Kollar İki Yana Açık (veya İnik)
Polisin ön ve arkasındaki araçlar DURUR. Kol hizasındakiler GEÇER.
Bir Kol Havada
Bütün yönlerdeki araçlar DURUR. (Trafik akışı yön değiştirecektir)
26
Sollama (Öndeki Aracı Geçme) Kuralları
Hangi durumlarda sollama yasaktır?
Sollama (Öndeki Aracı Geçme) Kuralları
Hangi durumlarda sollama yasaktır?
Sollama sadece sol şeritten yapılır. Sağdan araç geçilmez.
⛔ Sollamanın Yasak Olduğu Yerler
- Dönemeçlerde ve virajlarda.
- Görüşün yetersiz olduğu tepe üstlerinde.
- Okul ve yaya geçitlerinde.
- Kavşaklarda ve kavşak yaklaşımlarında.
- Tünel içlerinde.
27
Park Etme Yasakları
Durma, Duraklama ve Park Etme farkı
Park Etme Yasakları
Durma, Duraklama ve Park Etme farkı
- Durma: Kırmızı ışık, polisin emri gibi zorunlu hallerdir.
- Duraklama: Yolcu indirip bindirme, yük yükleme (kısa süreli).
- Park Etme: 5 dakikayı geçen beklemelerdir. Motor dursa da durmasa da park sayılır.
28
Güç Aktarma Organları (Sıralama)
Motor gücü tekerleğe nasıl gider?
Güç Aktarma Organları (Sıralama)
Motor gücü tekerleğe nasıl gider?
Motorda üretilen gücün tekerleklere iletilme sırası şöyledir:
29
Soğutma Sistemi ve Antifriz
Antifriz sadece kışın mı konur?
Soğutma Sistemi ve Antifriz
Antifriz sadece kışın mı konur?
Motorun verimli sıcaklıkta çalışmasını sağlayan sistemdir. Parçaları: Radyatör, Su pompası (Devirdaim), Vantilatör ve Termostattır.
Antifrizin Görevleri
- Kışın motor suyunun donmasını engeller.
- Paslanmayı ve kireçlenmeyi önler.
- Soğutma sisteminin ömrünü uzatır.
Bu yüzden antifriz "dört mevsim" kullanılmalıdır.
30
Fren Sistemi ve ABS
ABS fren mesafesini kısaltır mı?
Fren Sistemi ve ABS
ABS fren mesafesini kısaltır mı?
El Freni
Duran aracı sabitlemek için kullanılır. El freni çekili gidilirse kampanalar ısınır, fren tutmaz.
Ayak Freni
4 tekerleği birden yavaşlatır.
ABS (Anti-Blokaj Sistemi) Nedir?
Frenleme sırasında tekerleklerin kilitlenmesini önler. En büyük faydası "Direksiyon hakimiyetini" korumasıdır. Fren mesafesini kısaltmaz, güvenli duruş sağlar.
31
Sorumluluk Bilinci
Bir sürücü sadece kendinden mi sorumludur?
Sorumluluk Bilinci
Bir sürücü sadece kendinden mi sorumludur?
Trafikte sürücünün yaptığı bir hata zincirleme etki yaratabilir.
"Aileniz sizi evde bekliyor, başkalarının ailesi de onları bekliyor."
Sorumluluk bilincine sahip sürücü; hız yapmaz, emniyet şeridini ihlal edip ambulansın yolunu tıkamaz. Kendi davranışı sonucunda başkalarının zarar göreceğini bilir.
32
Trafikte Beden Dili
Direksiyonu tutuş şekli ne anlatır?
Trafikte Beden Dili
Direksiyonu tutuş şekli ne anlatır?
Sözlü iletişimin olmadığı trafikte, jest ve mimikler konuşur.
- Agresif: Sürekli korna çalmak, yakın takip yapmak, el kol hareketi yapmak.
- Defansif (Güvenli): Yol vermek, gülümsemek, sabırlı davranmak.
33
Yaralı Taşıma Teknikleri
İtfaiyeci yöntemi kime uygulanır?
Yaralı Taşıma Teknikleri
İtfaiyeci yöntemi kime uygulanır?
Acil durumlarda yaralıyı hızlı ve güvenli taşımak gerekir. En bilinen yöntemler:
1. İtfaiyeci Yöntemi (Omuzda Taşıma)
Yürüyemeyen veya bilinci kapalı olan kişiler için uygulanır. İlk yardımcının bir eli boşta kalır, böylece destek alabilir.
2. Rentek Manevrası
Sadece araç içindeki yaralıyı, omuriliğine zarar vermeden çıkarmak için kullanılır.
3. Sürükleme Yöntemi
Yaralı çok ağırsa veya dar bir yerden çıkarılacaksa (kazazedeyi ayak bileklerinden veya koltuk altından tutarak) uygulanır.
34
Zehirlenmelerde İlk Yardım
Zehirlenen kişi kusturulur mu?
Zehirlenmelerde İlk Yardım
Zehirlenen kişi kusturulur mu?
Zehirlenme yoluna göre müdahale değişir. En önemli kural şudur:
⛔ Kusturulmaması Gereken Durumlar:
- Yakıcı madde (çamaşır suyu, asit, benzin) içilmişse.
- Hasta bilincini kaybetmişse.
Kusturmak, yakıcı maddenin yemek borusunu ikinci kez yakmasına neden olur.
35
Kontrolsüz Kavşaklarda Geçiş Hakkı
Tabela yoksa kural nedir?
Kontrolsüz Kavşaklarda Geçiş Hakkı
Tabela yoksa kural nedir?
Trafik polisi veya levha olmayan kavşaklara "Kontrolsüz Kavşak" denir. Burada altın kural şudur:
"Sağdaki Araca Yol Ver"
Her sürücü, kendi sağında kalan araca yol vermek zorundadır.
36
Alkollü Araç Kullanma Sınırları
Yasal sınır kaç promildir?
Alkollü Araç Kullanma Sınırları
Yasal sınır kaç promildir?
| Sürücü Türü | Yasal Sınır |
|---|---|
| Hususi (Özel) Araç | 0.50 Promil |
| Ticari Araçlar (Taksi, Kamyon vb.) | 0.20 Promil |
37
Otoyol (Otoban) Kuralları
Hızlanma ve Yavaşlama şeridi nedir?
Otoyol (Otoban) Kuralları
Hızlanma ve Yavaşlama şeridi nedir?
Otoyollara giriş ve çıkışlarda özel şeritler kullanılır.
38
Motor Yağlama Sistemi
Motor yağı nasıl kontrol edilir?
Motor Yağlama Sistemi
Motor yağı nasıl kontrol edilir?
Yağ, motorun sürtünmesini azaltır, aşınmayı önler ve motoru temizler.
Yağ Kontrolü Adımları:
- Araç düz bir zemine park edilir.
- Motor durdurulur ve 4-5 dakika beklenir (Yağın kartere süzülmesi için).
- Yağ çubuğu çekilir, silinir ve tekrar takılıp çekilir.
- Yağ seviyesi iki çizgi arasında olmalıdır.
39
Yakıt Tasarrufu Yöntemleri
Nasıl daha az yakıt harcanır?
Yakıt Tasarrufu Yöntemleri
Nasıl daha az yakıt harcanır?
✅ Yapılması Gerekenler
- Bujiler ve hava filtresi temiz olmalı.
- Lastik basınçları tam olmalı.
- Uygun devir ve viteste gidilmeli.
❌ Yapılmaması Gerekenler
- Ani fren ve kalkış yapmak.
- Camlar açık seyahat etmek (Rüzgar direnci).
- Gereksiz yük taşımak.
40
Süspansiyon Sistemi
Yaylar ve amortisörler ne işe yarar?
Süspansiyon Sistemi
Yaylar ve amortisörler ne işe yarar?
Yoldan gelen titreşimleri sönümleyen ve sürüş konforu sağlayan sistemdir.
41
Trafik Psikolojisi ve Alkol
Alkolün sürücü üzerindeki etkileri
Trafik Psikolojisi ve Alkol
Alkolün sürücü üzerindeki etkileri
Alkol merkezi sinir sistemini uyuşturur.
- Refleksler yavaşlar.
- Karar verme yeteneği bozulur.
- Risk alma eğilimi artar.
- Mesafe algısı bozulur.
42
Araç Muayene Süreleri
Araçlar ne sıklıkla muayene edilir?
Araç Muayene Süreleri
Araçlar ne sıklıkla muayene edilir?
| Araç Cinsi | Süre |
|---|---|
| Otomobil (Hususi) | İlk 3 yaş sonunda, sonra her 2 yılda bir. |
| Ticari (Taksi, Kamyon) | Yılda 1 kez. |
| Traktör | İlk 3 yaş sonunda, sonra her 3 yılda bir. |
43
Sigorta Sistemi
Buji ne zaman değiştirilir?
Sigorta Sistemi
Buji ne zaman değiştirilir?
Ateşleme sisteminin en önemli parçalarıdır.
44
Bayılma (Senkop) ile Koma Arasındaki Fark
Hasta ne zaman kendine gelir?
Bayılma (Senkop) ile Koma Arasındaki Fark
Hasta ne zaman kendine gelir?
Bayılma kısa süreli, Koma ise uzun süreli bilinç kaybıdır.
Bayılma (Kısa Süreli)
Beyne giden kan akışının azalması sonucu olur. Kişi uyaranlara cevap verebilir.
Pozisyon: Sırt üstü yatırılır, ayaklar 30 cm kaldırılır (Şok pozisyonu).
Koma (Derin/Uzun Süreli)
Yutkunma, öksürük gibi refleksler kaybolur. Dış uyarılara cevap vermez.
Pozisyon: Yarı yüzükoyun yan yatış.
45
Organ Bağışı
Kimler organ bağışlayabilir?
Organ Bağışı
Kimler organ bağışlayabilir?
Tedavisi mümkün olmayan hastalıklar için organ bağışı hayat kurtarır.
- 18 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
- Akli dengesi yerinde olmak gerekir.
- İki tanık huzurunda imzalı tutanak gerekir.
46
Trafik Kazalarında Asli Kusurlar
Hangi hatalar %100 suç sayılır?
Trafik Kazalarında Asli Kusurlar
Hangi hatalar %100 suç sayılır?
Kazalarda bazı hareketler "Asli Kusur" (tamamen hatalı) sayılır.
- 1. Kırmızı ışıkta geçmek veya "Dur" levhasına uymamak.
- 2. Arkadan çarpmak (Takip mesafesi ihlali).
- 3. Ters yöne (Girilmez yola) girmek.
- 4. Şerit ihlali yapmak.
47
Kaza Tespit Tutanağı
Polis çağırmadan tutanak tutulabilir mi?
Kaza Tespit Tutanağı
Polis çağırmadan tutanak tutulabilir mi?
Sadece maddi hasarlı kazalarda, taraflar anlaşıyorsa polis çağırmadan tutanak tutulabilir.
Polis Çağrılması Gereken Durumlar:
- Yaralanma veya ölüm varsa.
- Sürücülerden biri alkollü veya ehliyetsizse.
- Kamu malına (bariyer, direk) zarar verilmişse.
- Taraflar anlaşamıyorsa.
48
Dönüş Işıkları ve Manevra
Sağa ve Sola dönüş kuralları
Dönüş Işıkları ve Manevra
Sağa ve Sola dönüş kuralları
Sağa Dönüş
Dar kavisle dönülür. Dönüş öncesi sağ şeride geçilir.
Sola Dönüş
Geniş kavisle dönülür. Dönüş öncesi sol şeride (veya orta şeride) yanaşılır.
49
Marş Sistemi
Kontak anahtarı çevrilince ne olur?
Marş Sistemi
Kontak anahtarı çevrilince ne olur?
Motorun çalışması için ilk hareketi veren sistemdir. Elektrik enerjisini mekanik enerjiye çevirir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler:
- Marş yapma süresi 10-15 saniyeyi geçmemelidir.
- Uzun süre marş yapılırsa Akü biter.
- Motor çalışırken tekrar marş yapılırsa Marş dişlisi veya Volan dişlisi zarar görür.
50
Lastik Değişimi Sıralaması
Patlayan lastik nasıl değiştirilir?
Lastik Değişimi Sıralaması
Patlayan lastik nasıl değiştirilir?
Lastik değişimi sınavda sıkça sıralama sorusu olarak çıkar.
- Araç güvenli bir yere çekilir, el freni çekilir.
- Jant kapağı çıkartılır.
- Bijon somunları gevşetilir. (Kaldırmadan ÖNCE)
- Araç kriko ile kaldırılır.
- Bijonlar sökülür ve lastik çıkarılır.
- Yeni lastik takılır.
51
Hava Filtresi ve Önemi
Motor neden boğulur?
Hava Filtresi ve Önemi
Motor neden boğulur?
Motora giren havayı temizler. İnsandaki burun/ciğer gibidir.
52
Yaya Hakkı ve Öncelik
Yaya geçidinde kim bekler?
Yaya Hakkı ve Öncelik
Yaya geçidinde kim bekler?
Trafik adabında "Güçlü olan güçsüzü korur" ilkesi geçerlidir.
53
Trafik Kültürü
Yazılı olmayan kurallar
Trafik Kültürü
Yazılı olmayan kurallar
Trafik kültürü, kurallara uymanın ötesinde bir yaşam biçimidir.
- Yağmurlu havada yayalara su sıçratmamak.
- Hata yapan acemi sürücüye anlayış göstermek.
- Trafik sıkışıkken "fermuar sistemi" ile sırayla geçişe izin vermek.
54
Delici Göğüs ve Karın Yaralanmaları
Bağırsaklar dışarı çıkmışsa ne yapılır?
Delici Göğüs ve Karın Yaralanmaları
Bağırsaklar dışarı çıkmışsa ne yapılır?
Vücudun bölgesine göre verilen pozisyon hayati önem taşır.
Delici Göğüs Yaralanması
Yaralı Yarı Oturur pozisyona getirilir (Nefes almayı kolaylaştırmak için). Yara üzerine naylon poşet kapatılır, 3 tarafı bantlanır, bir ucu açık bırakılır.
Delici Karın Yaralanması
Yaralı Sırt Üstü yatırılır ve bacaklar bükülür (Karın gerginliğini azaltmak için). Dışarı çıkan organlar içeri itilmez, üzeri nemli bezle örtülür.
55
Burun Kanaması
Kafayı geriye mi yoksa öne mi eğmeli?
Burun Kanaması
Kafayı geriye mi yoksa öne mi eğmeli?
Toplumda en çok yanlış bilinen konulardan biridir.
Doğru Müdahale Adımları:
- Hasta oturtulur.
- Baş hafifçe ÖNE eğilir. (Geriye değil!)
- Burun kanatlarına 5 dakika baskı uygulanır.
56
Arızalı Araç Çekme Kuralları
Halat uzunluğu ne kadar olmalı?
Arızalı Araç Çekme Kuralları
Halat uzunluğu ne kadar olmalı?
Yolda kalan araç başka bir araçla çekilirken uyulması gereken kurallar:
57
Okul Taşıtları ve DUR Levhası
Okul servisini ne zaman geçemezsiniz?
Okul Taşıtları ve DUR Levhası
Okul servisini ne zaman geçemezsiniz?
Okul servislerinin arkasında ışıklı "DUR" levhası bulunur.
- Okul taşıtlarında camlar ve pencereler sabit olmalıdır.
- Mutlaka bir rehber personel bulunmalıdır.
58
Zorunlu Araç Malzemeleri
Yangın tüpü ve reflektör
Zorunlu Araç Malzemeleri
Yangın tüpü ve reflektör
| Malzeme | Hangi Araçta? |
|---|---|
| Yangın Tüpü | Otomobil, Otobüs, Kamyon (Traktör ve Motosiklet hariç). |
| İlk Yardım Çantası | Tüm motorlu taşıtlar (Traktör, İş makinesi, Motosiklet hariç). |
| Reflektör | Tüm motorlu taşıtlar (2 adet). |
59
Akü Bakımı ve Elektrolit Seviyesi
Aküye ne ilave edilir?
Akü Bakımı ve Elektrolit Seviyesi
Aküye ne ilave edilir?
Sulu akülerde zamanla sıvı azalabilir.
Sıvı Azalırsa:
Plakaların 1 cm üzerine kadar sadece SAF SU ilave edilir. (Asit veya çeşme suyu konulmaz).
Akünün şarjı tamdır.
Oksitlenirse sıcak su veya soda ile temizlenir.
60
Kış Lastiği Uygulaması
Hangi tarihlerde zorunludur?
Kış Lastiği Uygulaması
Hangi tarihlerde zorunludur?
Zorunluluk Tarihleri
1 Aralık - 1 Nisan arası.
Ticari yük ve yolcu taşıyan araçlar için zorunludur. Hususi (özel) otomobiller için yasal zorunluluk olmasa da can güvenliği için önerilir.
61
Direksiyon Sistemi
Hidrolik direksiyon neden zor döner?
Direksiyon Sistemi
Hidrolik direksiyon neden zor döner?
Aracın yönünü değiştiren sistemdir.
- Direksiyon zor dönüyorsa lastik hava basınçları düşük olabilir.
- Hidrolik yağı azalmış olabilir.
- Direksiyon boşluğu artmışsa "Rot Başları" aşınmıştır.
62
Engelli Park Yerleri
Neden park edilmemeli?
Engelli Park Yerleri
Neden park edilmemeli?
Engelli vatandaşlar için ayrılan yerlere park etmek hem yasal suç hem de etik ihlalidir.
Trafik adabı açısından bu durum, empati yoksunluğu ve başkasının hakkını gasp etmek (kul hakkı) olarak değerlendirilir.
63
Sabır ve Hoşgörü Örneği
Kornaya basmak trafiği açar mı?
Sabır ve Hoşgörü Örneği
Kornaya basmak trafiği açar mı?
Trafikte sabır, olası kazaları önleyen en büyük erdemdir.
Senaryo:
Önünüzdeki araç stop etti veya yavaş hareket ediyor. Hemen kornaya basmak yerine beklemek, sürücünün paniğini azaltır ve daha çabuk hareket etmesini sağlar.
64
Hasta/Yaralı Değerlendirme Aşamaları
Görüşerek ve fiziki kontrol
Hasta/Yaralı Değerlendirme Aşamaları
Görüşerek ve fiziki kontrol
İlk yardımcı yaralıyı değerlendirirken şu sırayı izler:
- Bilinç Kontrolü: Omuzlarına dokunup "İyi misiniz?" diye sorulur.
- Solunum Yolu (A): Ağız içi kontrol edilir, baş geri-çene yukarı yapılır.
- Solunum (B): Bak-Dinle-Hisset yöntemiyle 10 saniye dinlenir.
- Dolaşım (C): Şah damarından 5 saniye nabız kontrolü yapılır.
65
Vücut Isısı ve Nabız Sayıları
Normal değerler nedir?
Vücut Isısı ve Nabız Sayıları
Normal değerler nedir?
Normal Nabız (Dakikada)
- Yetişkin: 60-100
- Çocuk: 100-120
- Bebek: 100-140
Vücut Isısı
Normal değer koltuk altından 36.5°C'dir. 41°C üzeri hayati tehlikedir.
66
Kalp Krizi ve Kalp Spazmı Farkı
Hangisi hareketle artar?
Kalp Krizi ve Kalp Spazmı Farkı
Hangisi hareketle artar?
| Kalp Spazmı | Kalp Krizi |
|---|---|
| Kısa sürelidir (5-10 dk). Dinlenince geçer. | Uzun sürer. Dinlenmekle geçmez. |
| Nefes darlığı olur. | Ölüm korkusu ve terleme olur. |
67
Hayvan Isırmalarında İlk Yardım
Kedi, köpek, böcek sokmaları
Hayvan Isırmalarında İlk Yardım
Kedi, köpek, böcek sokmaları
Isırılan bölge hafifçe sabunlu su ile yıkanır.
Arı Sokması:
İğne görülüyorsa çıkarılır. Soğuk uygulama yapılır. Asla emilmez. Ağızdan sokmalarda buz emdirilir (şişmeyi önlemek için).
68
Eğimli Yollarda Karşılaşma
Yokuş inen mi çıkan mı bekler?
Eğimli Yollarda Karşılaşma
Yokuş inen mi çıkan mı bekler?
Tehlikeli eğimli (dar) yollarda karşılaşma kuralı şudur:
İnen Araç, Çıkan Araca Yol Verir.
(Çıkan aracın durup kalkması daha zor olduğu için)
69
Hemzemin Geçit Kuralları
Tren yolundan nasıl geçilir?
Hemzemin Geçit Kuralları
Tren yolundan nasıl geçilir?
Karayolu ile demiryolunun aynı seviyede kesiştiği yerlerdir.
- Öndeki araç asla sollanmaz.
- Bariyerler kapalıysa veya ışık yanıyorsa durulur.
- Geçiş sırasında duraklama yapılmaz, vites değiştirilmez.
- Hız azaltılarak geçilir.
70
Yük Yükleme Kuralları
Yükler ne kadar taşabilir?
Yük Yükleme Kuralları
Yükler ne kadar taşabilir?
Yüklerin sağlam bağlanması ve dengeyi bozmaması şarttır.
71
Araç Sınıfları (M, N, O, G)
Ruhsattaki harfler ne anlama gelir?
Araç Sınıfları (M, N, O, G)
Ruhsattaki harfler ne anlama gelir?
72
Dizel Motorlarda Ön Isıtma
Kızdırma bujisi ne işe yarar?
Dizel Motorlarda Ön Isıtma
Kızdırma bujisi ne işe yarar?
Dizel motorlar sıkıştırılan havanın üzerine yakıt püskürtülmesiyle çalışır. Soğuk havalarda havayı ısıtmak gerekir.
73
Alternatör (Şarj Dinamosu)
Akü biterse araç çalışır mı?
Alternatör (Şarj Dinamosu)
Akü biterse araç çalışır mı?
Motor çalışırken aracın elektriğini üreten ve aküyü şarj eden parçadır.
Vantilatör Kayışı
Alternatör, hareketini bu kayışla motordan alır. Kayış koparsa şarj lambası yanar ve motor hararet yapar.
Arıza Belirtisi
Seyir halindeyken Akü lambası yanarsa alternatör şarj etmiyordur.
74
Yağ ve Hava Filtresi Değişimi
Periyodik bakımda ne değişir?
Yağ ve Hava Filtresi Değişimi
Periyodik bakımda ne değişir?
Motorun ömrünü uzatmak için filtreler zamanında değişmelidir.
- 🛢️ Yağ Filtresi: Her yağ değişiminde mutlaka değişir.
- 💨 Hava Filtresi: Tıkanırsa yakıt tüketimi artar. Basınçlı hava ile temizlenebilir veya değişir.
- 🌸 Polen Filtresi: Klima sistemini ve kabin havasını temizler.
75
Balans Ayarı Nedir?
Direksiyon neden titrer?
Balans Ayarı Nedir?
Direksiyon neden titrer?
Tekerleğin her noktasına eşit ağırlık dağılması işlemidir.
Balanssızlık Belirtisi:
Belli bir hızdan sonra direksiyon ve araçta titreşim meydana gelir. Tekerlek yatakları aşınır.
76
Trafikte Gürültü Kirliliği
Egzozu patlak araç kullanmak
Trafikte Gürültü Kirliliği
Egzozu patlak araç kullanmak
Gereksiz korna çalmak ve egzozu susturucusuz kullanmak trafik adabına aykırıdır.
Bu davranışlar insanların ruh sağlığını bozar, işitme kaybına yol açar ve stresi artırır. Psikolojik olarak saldırganlık belirtisidir.
77
Trafikte Sigara Kullanımı
Direksiyon başında sigara içilir mi?
Trafikte Sigara Kullanımı
Direksiyon başında sigara içilir mi?
Sürücülerin araç kullanırken sigara içmesi yasaktır.
- Dikkat dağınıklığına yol açar.
- Olası bir kaza anında hava yastığı açılırsa ciddi yanıklara sebep olabilir.
- Duman, görüş kalitesini ve kabin içi havayı bozar.
78
Yağmurlu Havada Nezaket
Su sıçratma cezası
Yağmurlu Havada Nezaket
Su sıçratma cezası
Su birikintilerinden geçerken yavaşlamayan sürücü, kaldırımdaki yayayı ıslatır.
79
Trafikte Grup Psikolojisi
Başkası yapıyor diye ben de yapmalı mıyım?
Trafikte Grup Psikolojisi
Başkası yapıyor diye ben de yapmalı mıyım?
Sürücüler bazen "Herkes kırmızıda geçiyor, ben de geçeyim" psikolojisine girer.
Toplumdaki kural ihlalleri, bireyin suç işlemesini meşrulaştırmaz. Trafik adabı sahibi sürücü, ortam ne olursa olsun doğru olanı yapar.
80
Göz Yaralanmalarında İlk Yardım
Göze toz kaçarsa ovuşturulur mu?
Göz Yaralanmalarında İlk Yardım
Göze toz kaçarsa ovuşturulur mu?
Göz hassas bir organdır, yanlış müdahale körlüğe neden olabilir.
⛔ Yapılmaması Gerekenler
Göz asla ovuşturulmaz. Göze batan cisim (kıymık, metal) çıkartılmaya çalışılmaz.
✅ Doğru Müdahale
Yabancı cisim batan göz, nemli ve temiz bir bezle kapatılır. Önemli nokta: Sağlam göz de kapatılır.
81
Baş ve Omurga Yaralanmaları
Belirtiler hemen çıkar mı?
Baş ve Omurga Yaralanmaları
Belirtiler hemen çıkar mı?
Trafik kazalarındaki ölümlerin %80'i baş yaralanması kaynaklıdır.
- Kulak veya burundan kan geliyorsa beyin kanaması şüphesi vardır.
- Yaralıda hiçbir belirti olmasa bile en az 12-24 saat doktor gözetiminde tutulmalıdır.
- Baş-boyun-gövde ekseni asla bozulmaz.
82
Turnike Uygulama Kuralları (Detay)
Turnike ne kadar süre kalmalı?
Turnike Uygulama Kuralları (Detay)
Turnike ne kadar süre kalmalı?
Uzuv kopmalarında kanamayı durdurmak için son çaredir.
- Malzeme: Geniş malzemeler (kravat, eşarp) kullanılır. Tel, ip gibi kesici malzemeler kullanılmaz.
- Süre: Turnike 15-20 dakikada bir 5-10 saniye gevşetilir (Doku kangren olmasın diye).
- İşaret: Alına "T" harfi yazılır.
83
Ehliyet Sınıfları ve Süreleri
B sınıfı ehliyet neleri kullanır?
Ehliyet Sınıfları ve Süreleri
B sınıfı ehliyet neleri kullanır?
| Sınıf | Kapsam | Geçerlilik |
|---|---|---|
| B | Otomobil, Kamyonet (M, B1, F dahil) | 10 Yıl |
| A2 | Motosiklet (35 KW'a kadar) | 10 Yıl |
| D | Otobüs | 5 Yıl |
84
Çevre Kirliliğini Önleme
Egzoz emisyonu ve gürültü
Çevre Kirliliğini Önleme
Egzoz emisyonu ve gürültü
Sürücülerin çevreye verdiği zararı en aza indirmesi gerekir.
Hava Kirliliği
Bakımsız motor, zorunlu haller dışında araç kullanımı, duraklamada motorun çalıştırılması kirliliği artırır.
Gürültü Kirliliği
Korna kullanımı ve yüksek sesli müzik "psikolojik" etkiler yaratır.
85
Sis Farları Kullanımı
Sis farı ne zaman yakılır?
Sis Farları Kullanımı
Sis farı ne zaman yakılır?
Görüş mesafesini artıran yardımcı ışıklardır.
86
Katalitik Konvertör
Egzozdaki o parça ne işe yarar?
Katalitik Konvertör
Egzozdaki o parça ne işe yarar?
Egzoz sisteminin bir parçasıdır. Çevre için hayati öneme sahiptir.
Görevi:
Egzozdan çıkan zehirli gazları (Karbonmonoksit vb.) kimyasal işlemden geçirerek zararsız hale dönüştürür.
87
Lastik Diş Derinliği
Lastik ne zaman kabak sayılır?
Lastik Diş Derinliği
Lastik ne zaman kabak sayılır?
Lastik dişleri suyu tahliye eder ve yol tutuşu sağlar.
Tavsiye edilen (Kış): 4 mm
1.6 mm'nin altındaki lastiklere "Kabak Lastik" denir, muayeneden geçmez ve trafikten men sebebidir.
88
Fren Hidroliği
Frenler neden tutmaz?
Fren Hidroliği
Frenler neden tutmaz?
Fren sisteminin sıvısıdır. Günlük bakımda kontrol edilmelidir.
- Hidrolik yağı kalmamışsa frenler tutmaz.
- Hidrolik yağı azalırsa fren lambası (El freni ışığı) yanabilir.
- Fren borularında hava varsa pedal yumuşar ve fren tutmaz.
89
Seyir Halinde Cep Telefonu
Bir "Alo" demek ne kaybettirir?
Seyir Halinde Cep Telefonu
Bir "Alo" demek ne kaybettirir?
Direksiyon başında telefonla konuşmak, alkollü araç kullanmak kadar tehlikelidir.
90
Trafikte Yardımlaşma
Yolda kalana yardım etmek
Trafikte Yardımlaşma
Yolda kalana yardım etmek
Yardımlaşma, trafiği rahatlatan sosyal bir bağdır.
Aracı arızalanan birine yardım etmek, o aracın yoldan daha çabuk çekilmesini ve trafiğin açılmasını sağlar. Yani yardım etmek, aslında kendinize de iyilik yapmaktır.
91
Stres Yönetimi
Trafikte derin nefes almanın gücü
Stres Yönetimi
Trafikte derin nefes almanın gücü
Yoğun trafik vücutta stres hormonlarını artırır.
- Radyoda sakin müzik dinlemek.
- Derin nefes alıp vermek.
- Varış saatini takıntı yapmamak.
Stresli sürücü hata yapmaya açıktır.
92
Bebeklerde Kalp Masajı (0-1 Yaş)
Yetişkinlerden farkı nedir?
Bebeklerde Kalp Masajı (0-1 Yaş)
Yetişkinlerden farkı nedir?
Bebeklerde göğüs kemiği yapısı hassas olduğu için uygulama farklıdır.
Nasıl Yapılır?
Göğüs merkezine (iki meme ucunun altındaki hattın ortasına) sadece iki parmakla (orta ve yüzük) bası uygulanır.
Derinlik ve Hız
Göğüs kemiği 4 cm aşağı inecek şekilde basılır. Dakikada 100 bası temposuyla yapılır.
93
Sıcak Çarpması ve Donma
Zıt durumlarda ilk yardım
Sıcak Çarpması ve Donma
Zıt durumlarda ilk yardım
☀️ Sıcak Çarpması
Hasta serin yere alınır. Fazla giysiler çıkarılır. Tuzlu ayran içirilebilir. (Bilinci yerindeyse)
❄️ Donma
Donan bölge ovulmaz (doku hasarı oluşur). Kendiliğinden ısınması beklenir veya ılık ortama alınır. Sıcak su dökülmez.
94
Kanamada Baskı Noktaları
Damar köküne baskı yapmak
Kanamada Baskı Noktaları
Damar köküne baskı yapmak
Kanama durmuyorsa, kanayan yerin "kalbe yakın olan üst kısmındaki" atardamar noktasına parmakla baskı yapılır.
- Baş kanamalarında: Şah damarına.
- Kol kanamalarında: Koltuk altına.
- Bacak kanamalarında: Kasık bölgesine baskı uygulanır.
95
Gabari Nedir?
Yükseklik ve genişlik sınırlaması
Gabari Nedir?
Yükseklik ve genişlik sınırlaması
Araçların yüklü veya yüksüz olarak karayolunda güvenli seyri için belirlenen ölçülerdir.
2.55 Metre
4.00 Metre
Değişken
96
Tehlikeli Madde Taşıyan Araçlar
Yanıcı madde ile nereye park edilir?
Tehlikeli Madde Taşıyan Araçlar
Yanıcı madde ile nereye park edilir?
Tanker, kimyasal madde taşıyan kamyon vb. araçların kuralları katıdır.
- Yerleşim yeri dışında diğer araçları 50 metre mesafeden takip etmelidir.
- Duraklama sırasında diğer araçlarla aralarında 20 metre mesafe bırakmalıdır.
- Doldurma-boşaltma sırasında motor çalışmaz.
97
Şerit Kullanım Kuralları
Sol şerit kimin içindir?
Şerit Kullanım Kuralları
Sol şerit kimin içindir?
Şerit disiplini trafiğin akışını belirler.
En Sol Şerit
Sadece geçiş (sollama) içindir. Sürekli işgal edilemez. Sürekli işgal edenlere ceza yazılır.
Ağır Vasıtalar
Kamyon ve otobüsler kural olarak en sağ şeridi kullanmak zorundadır.
98
Motorun Hararet Yapma Sebepleri
Araba neden su kaynatır?
Motorun Hararet Yapma Sebepleri
Araba neden su kaynatır?
Hararet göstergesi kırmızıya gelirse motor soğutulamıyordur. Başlıca sebepleri:
- Termostat arızalıdır.
- Vantilatör kayışı kopmuştur.
- Radyatör kapağı bozuktur.
- Radyatör petekleri tıkanmıştır.
- Soğutma suyu azalmıştır.
- Uygun vites ve devirde gidilmiyordur.
99
Fren Balataları
Frene basınca ses geliyorsa...
Fren Balataları
Frene basınca ses geliyorsa...
Fren sisteminin sürtünme parçasıdır ve zamanla biter.
100
Cam Silecekleri ve Suyu
Görüş güvenliği için bakım
Cam Silecekleri ve Suyu
Görüş güvenliği için bakım
Yağmurlu havada kaza riskini azaltan en önemli parça sileceklerdir.
- Silecek lastikleri eskiyse camda iz bırakır ve görüşü bozar.
- Silecek suyu deposuna kışın donmaması için cam suyu antifrizi konur.
- Silecekler çalışıyor ama su atmıyorsa fıskiye memeleri tıkanmıştır (iğne ile açılır).
101
Geçiş Önceliği (Adab-ı Muaşeret)
Yaya mı, bisiklet mi, araç mı?
Geçiş Önceliği (Adab-ı Muaşeret)
Yaya mı, bisiklet mi, araç mı?
Trafikte modern ülkelerdeki medeniyet sıralaması şöyledir:
Bir sürücünün yayaya yol vermesi lütuf değil, zorunluluktur.
102
Trafikte Hata Yapanı Uyarma
Nasıl uyarılmalı?
Trafikte Hata Yapanı Uyarma
Nasıl uyarılmalı?
Başka bir sürücü kural ihlali yaptığında verilen tepki, trafik kültürünü gösterir.
Bağırmak, korna çalmak, sıkıştırmak. (Öfkeyi tetikler)
Sakin kalmak, ışıkla (selektör) nazikçe uyarmak veya hatayı tolere etmek.
103
112 Acil Çağrı Merkezi Aranması
Telefonda neler söylenmeli?
112 Acil Çağrı Merkezi Aranması
Telefonda neler söylenmeli?
Hayat kurtarma zincirinin en önemli halkasıdır. 112 arandığında dikkat edilmesi gerekenler:
- Sakin olunmalı. Panik, adresi yanlış vermeye sebep olur.
- Yer tarifi yapılırken bilinen noktalar (okul, cami, market) referans verilmeli.
- Yaralı sayısı ve durumları (bilinç açık/kapalı) net söylenmeli.
- Telefon hemen kapatılmamalı, 112 görevlisi "tamam" diyene kadar hattan ayrılmamalı.
104
Dış Kanamalarda Uzuv Kopması
Kopan parça nasıl saklanır?
Dış Kanamalarda Uzuv Kopması
Kopan parça nasıl saklanır?
Uzuv kopmalarında (ampütasyon) kopan parçanın hastaneye ulaştırılması dikim başarısını belirler.
Doğru Saklama Yöntemi:
- Kopan parça temiz ve nemli bir beze sarılır.
- Su geçirmeyen bir plastik torbaya konur.
- Bu torba, içinde buzlu su olan İKİNCİ bir torbaya veya kaba konur.
105
Diyabet (Şeker) Koması
Şekeri düşene şeker verilir mi?
Diyabet (Şeker) Koması
Şekeri düşene şeker verilir mi?
Diyabet hastalarında kan şekeri düşmesi (Hipoglisemi) sık görülür.
106
Kamyon Kasasında Yolcu Taşıma
Yolcular yükün üzerine oturabilir mi?
Kamyon Kasasında Yolcu Taşıma
Yolcular yükün üzerine oturabilir mi?
Kamyon, kamyonet ve römorklarda yolcu taşınabilir ancak kurallar çok katıdır.
⛔ Yasak Olan:
Yolcuların yüklerin üzerine oturtulması kesinlikle yasaktır. Yük kayarsa yolcular düşebilir.
✅ Doğru Olan:
Yükler bağlanmalı, kasa kapakları kapatılmalı ve yolcular kasa içinde ayrılmış özel bir yere oturtulmalıdır.
107
Araç Dış Işıklarının Renkleri
Geri vites lambası ne renktir?
Araç Dış Işıklarının Renkleri
Geri vites lambası ne renktir?
Trafikte araçların hareket yönünü anlamak için standart renkler kullanılır.
108
Bisiklet ve Motosiklet Kuralları
Kask zorunlu mu?
Bisiklet ve Motosiklet Kuralları
Kask zorunlu mu?
| Araç | Koruma Başlığı (Kask) | Gözlük |
|---|---|---|
| Motosiklet | Zorunlu | Zorunlu (Kaskta vizör yoksa) |
| Bisiklet | İsteğe Bağlı (Ama önerilir) | - |
Bisikletliler otoyollara giremez. Karayolunda en sağ şeridi kullanırlar.
109
Hava Yastığı (Airbag)
SRS ışığı ne anlama gelir?
Hava Yastığı (Airbag)
SRS ışığı ne anlama gelir?
Kaza anında saniyenin 1/10'u kadar sürede şişerek sürücüyü direksiyona çarpmaktan koruyan sistemdir.
110
Vantilatör Kayışı Gerginliği
Kayış gevşekse ne olur?
Vantilatör Kayışı Gerginliği
Kayış gevşekse ne olur?
Motorun soğutma sistemini (devirdaim) ve şarj sistemini (alternatör) çalıştıran kayıştır.
Çok Gevşekse
Kayış kaçırır. Motor hararet yapar, akü şarj olmaz.
Çok Sıkıysa
Rulmanlar bozulur, kayış kopabilir.
111
Gösterge Panelindeki Işık Renkleri
Uzun farlar hangi renk yanar?
Gösterge Panelindeki Işık Renkleri
Uzun farlar hangi renk yanar?
Sürücüye verilen mesajın aciliyetine göre renkler değişir.
112
Eko-Sürüş (Ekonomik ve Çevreci)
Boşa atmak tasarruf sağlar mı?
Eko-Sürüş (Ekonomik ve Çevreci)
Boşa atmak tasarruf sağlar mı?
Hem yakıt tasarrufu sağlayan hem de çevreyi koruyan sürüş tekniğidir.
- Gereksiz yükler araçtan atılır.
- Trafik akışı takip edilerek ani fren ve gazdan kaçınılır.
- Yokuş aşağı inerken vites boşa ATILMAZ. (Viteste inmek, yeni nesil araçlarda yakıtı sıfırlar (cut-off). Boşa atmak yakıt harcar ve güvenliği bozar).
113
Fermuar Sistemi
Trafik sıkışıklığı nasıl çözülür?
Fermuar Sistemi
Trafik sıkışıklığı nasıl çözülür?
Yol daralmalarında veya şerit birleşmelerinde uygulanması gereken en medeni yöntemdir.
114
Olay Yeri Güvenliği
Yaralıya koşmadan önce ne yapılmalı?
Olay Yeri Güvenliği
Yaralıya koşmadan önce ne yapılmalı?
İlk yardımcının birinci kuralı: "Önce kendi can güvenliği, sonra çevre güvenliği, en son yaralı."
Yapılması Gerekenler:
- Araç güvenli bir yere çekilir, dörtlüler yakılır.
- Kontak kapatılır, el freni çekilir.
- LPG'li araçsa bagaj kontrol edilir, koku varsa yaklaşılmaz.
- Üçgen reflektörler yerleştirilir.
115
Bebeklerde Heimlich Manevrası
Bebek boğuluyorsa nereye vurulur?
Bebeklerde Heimlich Manevrası
Bebek boğuluyorsa nereye vurulur?
Bebeklerde tam tıkanmada (ses çıkmıyor, morarıyor) karına baskı yapılmaz.
Adım 1: Sırt Vuruşu
Bebek kol üzerine yüzüstü yatırılır. İki kürek kemiği arasına el ayasıyla 5 kez süpürür tarzda vurulur.
Adım 2: Göğüs Basısı
Cisim çıkmadıysa bebek ters çevrilir (sırtüstü). İki parmakla göğüs merkezine 5 kez bası yapılır.
116
Yol Çizgilerinin Anlamları
Kesik ve Devamlı çizgi farkı
Yol Çizgilerinin Anlamları
Kesik ve Devamlı çizgi farkı
Yoldaki çizgiler sürücüye "Konuşan" işaretlerdir.
117
Reaksiyon ve Fren Mesafesi
Durmak için kaç metre lazım?
Reaksiyon ve Fren Mesafesi
Durmak için kaç metre lazım?
Araç frene basıldığı anda durmaz. Duruş mesafesi ikiye ayrılır:
118
Trafikten Men Sebepleri
Hangi durumda araç bağlanır?
Trafikten Men Sebepleri
Hangi durumda araç bağlanır?
Bazı durumlarda sadece ceza yazılmaz, araç trafikten men edilerek otoparka çekilir.
- Zorunlu Trafik Sigortası yoksa.
- Araç üzerinde teknik değişiklik yapılıp (renk, motor vb.) ruhsata işlenmemişse.
- Muayene süresi dolmuşsa (uyarı verilir, tekrarında men edilir).
- Tescil plakasız araç kullanmak.
119
Arka Cam Rezistansı
Camdaki o ince çizgiler nedir?
Arka Cam Rezistansı
Camdaki o ince çizgiler nedir?
Kışın veya yağmurlu havada arka camın buğulanmasını önleyen sistemdir.
120
Araç İçi Klima Kullanımı
Klima yakıtı etkiler mi?
Araç İçi Klima Kullanımı
Klima yakıtı etkiler mi?
Yakıt Tüketimi
Klima kompresörü motordan güç alır. Klima açıkken yakıt tüketimi yaklaşık %10-20 artar.
Camları Açmak?
90 km/s hızın üzerinde camları açmak, rüzgar direncini artıracağı için klimadan daha fazla yakıt harcatabilir. Yüksek hızda klima daha ekonomiktir.
121
Sigorta (Elektrik Emniyeti)
Atan sigorta tel sarılır mı?
Sigorta (Elektrik Emniyeti)
Atan sigorta tel sarılır mı?
Araçtaki elektrikli alıcıları kısa devreye karşı koruyan parçadır.
⛔ Kesin Kural:
Sigorta attığında (yandığında), yerine aynı amperde yeni bir sigorta takılmalıdır. Daha yüksek amper takılırsa veya tel sarılırsa tesisat yanabilir (Yangın riski).
122
Yorgunluk ve Uykusuzluk
Gözler açık uyumak mümkün mü?
Yorgunluk ve Uykusuzluk
Gözler açık uyumak mümkün mü?
Yorgunluk, alkol kadar tehlikelidir. "Mikro uyku" denilen 1-2 saniyelik dalmalar kazaya yeter.
Mola Kuralı (Ticari Araçlar):
Ticari araç sürücüleri 24 saatte toplam 9 saat araç kullanabilir. Sürekli olarak en fazla 4.5 saat kullanabilirler. 4.5 saat sonunda en az 45 dakika mola zorunludur.
123
Denetim Görevlilerine Saygı
Polisle iletişim
Denetim Görevlilerine Saygı
Polisle iletişim
Trafik denetimi, ceza yazmak için değil güvenliği sağlamak içindir.
Denetim sırasında görevliye karşı saygılı, sakin ve yardımcı olmak trafik adabının gereğidir. Agresif tavırlar, durumu zorlaştırmaktan başka işe yaramaz.
124
Motosiklet Kazalarında Kask Çıkarma
Kask ne zaman çıkarılır?
Motosiklet Kazalarında Kask Çıkarma
Kask ne zaman çıkarılır?
Motosiklet kazalarında boyun omurlarının kırılma riski çok yüksektir.
Hayat Kurtaran Kural:
Eğer yaralının solunum yolu tıkalı değilse ve nefes alabiliyorsa KASK ASLA ÇIKARILMAZ. Çıkarılması gerekiyorsa (suni solunum için) mutlaka iki kişiyle ve baş-boyun sabitlenerek yapılmalıdır.
125
Atardamar Kanaması ve Renkler
Kan neden açık kırmızıdır?
Atardamar Kanaması ve Renkler
Kan neden açık kırmızıdır?
Kanama türünü renginden tanımak sınavda sıkça sorulur.
126
Hızın Azaltılması Gereken Yerler
Tabelaya gerek olmayan yerler
Hızın Azaltılması Gereken Yerler
Tabelaya gerek olmayan yerler
Levha olmasa bile sürücü buralarda yavaşlamak zorundadır:
- Kavşaklara yaklaşırken.
- Tepe üstlerine (görüşün kapalı olduğu yerlere) gelirken.
- Dönemeçli (virajlı) yollara girerken.
- Yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken.
- Tünel ve köprülere girerken.
127
Araç Plaka Renkleri
Mavi ve Kırmızı plaka kime aittir?
Araç Plaka Renkleri
Mavi ve Kırmızı plaka kime aittir?
| Plaka Rengi | Araç Sahibi |
|---|---|
| Beyaz Zemin Siyah Yazı | Sivil / Resmi Araçlar (Standart) |
| Mavi Zemin Beyaz Yazı | Emniyet (Polis) Araçları |
| Kırmızı Zemin Sarı/Kırmızı Yazı | Üst Düzey Devlet (Protokol) |
| Yeşil Zemin | Diplomatik (Konsolosluk) |
128
Takip Mesafesi (Konvoy Halinde)
Grup halinde giden araçlar
Takip Mesafesi (Konvoy Halinde)
Grup halinde giden araçlar
Konvoy halinde seyreden araçlar, takip mesafesinden daha fazlasına dikkat etmelidir.
Kural:
Konvoydaki araçlar, kendilerini sollamak isteyen diğer araçların güvenle araya girebileceği kadar boşluk bırakmak zorundadır.
129
Rod Ayarı (Ön Düzen)
Araç neden sağa sola çeker?
Rod Ayarı (Ön Düzen)
Araç neden sağa sola çeker?
Direksiyon ile tekerlekler arasındaki bağlantı ayarıdır.
Rod Ayarı Bozuksa:
- Araç yolda düz gitmez, sağa veya sola çeker.
- Lastikler içten veya dıştan (düzensiz) aşınır.
Balans Ayarı İle Farkı:
Balans bozuksa titreşim olur, Rod bozuksa çekme olur.
130
AdBlue Nedir? (Dizel)
Mavi kapaklı sıvı
AdBlue Nedir? (Dizel)
Mavi kapaklı sıvı
Yeni nesil dizel araçlarda egzoz emisyonunu düşürmek için kullanılan sıvıdır.
131
Yanlış Yakıt Konulması
Benzinliye Mazot konursa...
Yanlış Yakıt Konulması
Benzinliye Mazot konursa...
Akaryakıt istasyonunda araca yanlış yakıt konulursa ne yapılır?
Müdahale:
Sürücü fark ettiği anda motoru çalıştırmamalıdır. Eğer çalıştırıldıysa hemen durdurulmalı ve çekici ile servise götürülmelidir. Yakıt deposu boşaltılıp temizlenmelidir.
132
Park İhlali ve Sonuçları
Hatalı park sadece ceza mı?
Park İhlali ve Sonuçları
Hatalı park sadece ceza mı?
Hatalı park etmek, bireysel bir hatadan çok toplumsal bir sorundur.
- İtfaiye veya ambulansın geçişini engelleyebilir (Hayati risk).
- Engelli rampasını kapatarak bir insanın özgürlüğünü kısıtlayabilir.
- Trafiğin sıkışmasına ve diğer insanların zaman kaybına (kul hakkına) neden olur.
133
Öndeki Aracı Taciz Etmek (Selektör)
Sürekli selektör yakmak
Öndeki Aracı Taciz Etmek (Selektör)
Sürekli selektör yakmak
Öndeki aracı sıkıştırmak için sürekli uzun farları yakıp söndürmek (selektör) trafik terörüdür.
Bu davranış öndeki sürücünün panik yapmasına, gözünün kamaşmasına ve kaza yapmasına neden olabilir. Sabırlı sürücü, güvenli takip mesafesini koruyarak uygun zamanı bekler.
134
Kedi - Köpek Isırmaları (Kuduz Riski)
Isırılan bölge hemen sarılır mı?
Kedi - Köpek Isırmaları (Kuduz Riski)
Isırılan bölge hemen sarılır mı?
Hayvan ısırmalarında enfeksiyon ve kuduz riski vardır.
İlk Müdahale:
- Hafif kanama varsa hemen durdurulmaz (mikropların dışarı atılması için kısa süre beklenir).
- Yara yeri sabunlu soğuk su ile 5 dakika yıkanır.
- Üzeri temiz bir bezle kapatılıp hastaneye gidilir (Tetanos ve Kuduz aşısı için).
135
Kulak ve Buruna Yabancı Cisim Kaçması
Suyla yıkanır mı?
Kulak ve Buruna Yabancı Cisim Kaçması
Suyla yıkanır mı?
👂 Kulağa Kaçarsa
Kesinlikle sivri cisimle müdahale edilmez. Su değdirilmez (Cisim şişebilir). Doktora gidilir.
👃 Buruna Kaçarsa
Burun duvarına bastırarak kuvvetli nefes verme ile cisim atılmaya çalışılır. Çıkmazsa doktora gidilir.
136
Yokuşta (Eğimli Yolda) Park Etme
Tekerlekler ne tarafa çevrilir?
Yokuşta (Eğimli Yolda) Park Etme
Tekerlekler ne tarafa çevrilir?
Aracın freni boşalsa bile yola kaçmaması için tekerlek yönü önemlidir.
- Kaldırım varsa: Tekerlekler SOLA (Yola doğru) çevrilir. (Tekerlek kaldırıma takılsın diye).
- Kaldırım yoksa: Tekerlekler SAĞA (Bankete doğru) çevrilir.
137
Dingil Başına Düşen Ağırlık
7t tabelası ne demek?
Dingil Başına Düşen Ağırlık
7t tabelası ne demek?
Yolun yapısını korumak için ağır tonajlı araçlara sınırlama getirilir.
Bu levhayı gören sürücü, eğer aracının herhangi bir dingiline (ön veya arka aks) düşen ağırlık 7 tondan fazlaysa o yola giremez. Toplam ağırlığa değil, dingil ağırlığına bakılır.
138
Tünel İçi Trafik Kuralları
Tünelde geri gidilir mi?
Tünel İçi Trafik Kuralları
Tünelde geri gidilir mi?
Tüneller görüşün kısıtlı olduğu riskli alanlardır.
- Girişlerde farlar (kısa hüzmeli) yakılır.
- Asla geri gidilmez, U dönüşü yapılmaz ve araç sollanmaz (düz çizgi vardır).
- Mecbur kalmadıkça duraklama ve park yapılmaz.
139
Turbo Şarj Sistemi
Motoru stop etmeden önce bekleme
Turbo Şarj Sistemi
Motoru stop etmeden önce bekleme
Motora basınçlı hava göndererek gücü artıran sistemdir.
Kullanım Tüyosu:
Turbo sistemine sahip araçlar, yüksek devirli kullanımdan sonra hemen stop edilmemelidir. Motor rölantide 1-2 dakika çalıştırılarak turbonun soğuması ve yağlanması beklenir. Aksi halde turbo mili zarar görür.
140
Tavan Bagajı ve Yakıt Tüketimi
Bagaj yakıtı artırır mı?
Tavan Bagajı ve Yakıt Tüketimi
Bagaj yakıtı artırır mı?
Aracın dışına eklenen her parça aerodinamik yapıyı bozar.
141
Diferansiyel Sistemi
Virajlar nasıl dönülür?
Diferansiyel Sistemi
Virajlar nasıl dönülür?
İki tekerlek arasında bulunan ve virajda tekerleklerin farklı hızda dönmesini sağlayan dişli kutusudur.
Viraj alırken; içteki tekerlek yavaş, dıştaki tekerlek hızlı döner. Diferansiyel bunu sağlar. Bu parça olmasaydı araçlar virajı dönemez, savrulurdu.
142
Dezavantajlı Gruplar
Yaşlılar ve Çocuklar
Dezavantajlı Gruplar
Yaşlılar ve Çocuklar
Trafikteki en riskli gruplardır. Hareketleri öngörülemez.
- Çocuklar: Ani bir şekilde yola fırlayabilirler. Okul bölgelerinde hız düşürülür.
- Yaşlılar: Görme ve işitme kayıpları olabilir, refleksleri yavaştır. Kornaya basmak onları panikletebilir ve düşmelerine sebep olabilir.
143
Şehir İçi ve Dışı Korna Kullanımı
Korna ne zaman yasak?
Şehir İçi ve Dışı Korna Kullanımı
Korna ne zaman yasak?
144
Kırık Tespitinde (Atelleme) Kurallar
Tahta parçası ile sabitleme
Kırık Tespitinde (Atelleme) Kurallar
Tahta parçası ile sabitleme
Kırık kemik uçlarının dokuya zarar vermesini engellemek için sabitleme (tespit) yapılır.
Altın Kurallar:
- Kırık bölge olduğu gibi sabitlenir, asla düzeltilmeye çalışılmaz.
- Tespit malzemesi (tahta, karton vb.) kırık kemiğin alt ve üst eklemlerini içine alacak uzunlukta olmalıdır.
- Yara varsa üzeri temiz bezle kapatıldıktan sonra tespit yapılır.
145
Kimyasal Madde Yanıkları
Kuru toz kimyasal nasıl temizlenir?
Kimyasal Madde Yanıkları
Kuru toz kimyasal nasıl temizlenir?
Asit veya alkali maddelerle oluşan yanıklarda ilk yardım:
Giysiler hemen çıkarılır. Bölge bol su ile (en az 20 dk) yıkanır. Ancak kuru toz kimyasal varsa önce fırçalanarak atılır, sonra su ile yıkanır (Suyla tepkimeye girip ısı oluşturabilir).
146
Aquaplaning (Suda Kızaklama)
Yağmurlu havada direksiyon hafiflerse
Aquaplaning (Suda Kızaklama)
Yağmurlu havada direksiyon hafiflerse
Lastiklerin su birikintisi üzerinde kayarak yerle temasının kesilmesidir.
Ayağınızı gazdan çekin. Direksiyonu sıkıca ve düz tutun. Asla ani fren yapmayın (araç spin atar). Hızın kendiliğinden düşmesini bekleyin.
147
SRC Belgeleri Nelerdir?
Kim hangi belgeyi almalı?
SRC Belgeleri Nelerdir?
Kim hangi belgeyi almalı?
Ticari araç sürücülerinin alması gereken mesleki yeterlilik belgeleridir.
148
Yangın Musluklarına Park Yasağı
İtfaiye nereye yanaşacak?
Yangın Musluklarına Park Yasağı
İtfaiye nereye yanaşacak?
Acil durumlarda itfaiyenin su alabilmesi hayati önem taşır.
Kural:
Yangın musluklarına her iki yönden 5 metre mesafe içinde duraklamak ve park etmek yasaktır.
149
Debriyaj (Kavrama) Kullanımı
Ayağı debriyajda bekletmek
Debriyaj (Kavrama) Kullanımı
Ayağı debriyajda bekletmek
Motorla vites kutusu arasındaki irtibatı kesen ve sağlayan sistemdir.
Sık Yapılan Hata:
Seyir halindeyken ayağın sürekli debriyaj pedalı üzerinde tutulması (yarım debriyaj), debriyaj balatasının (baskı balata) kısa sürede aşınmasına ve bitmesine neden olur. Yakıt tüketimini artırır.
150
Amortisör Arızası Nasıl Anlaşılır?
Araç yolda zıplıyorsa
Amortisör Arızası Nasıl Anlaşılır?
Araç yolda zıplıyorsa
Süspansiyon sisteminin yay salınımını kontrol eden parçasıdır.
151
Rölanti Devri Nedir?
Motor kendi kendine çalışırken
Rölanti Devri Nedir?
Motor kendi kendine çalışırken
Ayağınızı gazdan çektiğinizde motorun stop etmeden çalışmaya devam ettiği en düşük devirdir.
- Rölanti ayarı düşükse motor titrer ve sık sık stop eder.
- Rölanti ayarı yüksekse yakıt tüketimi artar.
152
Trafikte "Sen" Dili ve "Ben" Dili
İletişimde suçlayıcı olmamak
Trafikte "Sen" Dili ve "Ben" Dili
İletişimde suçlayıcı olmamak
Öfke kontrolü ve doğru iletişim için kullanılan dil önemlidir.
Sen Dili (Saldırgan)
"Sen ne biçim sürüyorsun!", "Önüne baksana!" (Kişiliği hedef alır, savunmaya geçirir).
Ben Dili (Empatik)
"Ani fren yapınca çok korktum", "Biraz daha dikkatli olursak kazayı önleriz." (Davranışı ve hissi anlatır, daha yapıcıdır).
153
Trafikte Aidiyet Duygusu
Kurallar hepimiz için
Trafikte Aidiyet Duygusu
Kurallar hepimiz için
Trafik kuralları sadece polisten korkulduğu için değil, toplumun bir parçası olunduğu için uygulanmalıdır.
Kırmızı ışıkta durmak, bir ceza değil; toplumsal sözleşmeye olan saygının göstergesidir.
154
İlk Yardımın Temel Uygulamaları (KBK)
Sıralama nasıldır?
İlk Yardımın Temel Uygulamaları (KBK)
Sıralama nasıldır?
İlk yardımcının müdahale süreci 3 ana başlıkta toplanır (KBK Zinciri).
1. KORUMA (Güvenlik)
Olay yerinde güvenliğin sağlanmasıdır (Reflektör koymak, kontağı kapatmak).
2. BİLDİRME (112)
Olayın 112 Acil Servis'e haber verilmesidir.
3. KURTARMA (Müdahale)
Yaralıya hızlı ve sakin bir şekilde tıbbi müdahale yapılmasıdır.
155
Sedyeyle Taşıma Kuralları
Yaralının başı ne tarafta olmalı?
Sedyeyle Taşıma Kuralları
Yaralının başı ne tarafta olmalı?
Hasta taşınırken yön önemlidir.
- Genel kural olarak yaralı, ayakları gidiş yönünde olacak şekilde taşınır. (Yaralı gittiği yeri görsün, arkadaki sağlıkçı da yaralının yüzünü izleyebilsin diye).
- İstisna: Ambulansa bindirilirken veya merdiven çıkılırken baş önde olmalıdır.
- Sedye daima yatay konumda tutulmalıdır.
156
Monoküler (Tek Gözü Gören) Sürücüler
Hangi araçları kullanamazlar?
Monoküler (Tek Gözü Gören) Sürücüler
Hangi araçları kullanamazlar?
Tek gözü görmeyen veya görme kaybı olan kişiler belirli şartlarda ehliyet alabilir.
Kısıtlamalar:
- Sadece A1, A2, B ve F sınıfı ehliyet alabilirler.
- Ticari araç (Taksi, Minibüs, Otobüs, Kamyon) kullanmaları yasaktır.
- Araçlarında fazladan ayna bulundurmaları gerekir (Görüş açısını artırmak için).
157
Duraklama ve Park Etme Yasak Levhaları
Tek çizgi mi, çarpı mı?
Duraklama ve Park Etme Yasak Levhaları
Tek çizgi mi, çarpı mı?
Park Etmek Yasak
Kısa süre (yolcu indirme vb.) duraklayabilirsiniz ama park edemezsiniz.
Duraklamak ve Park Etmek Yasak
Hiçbir şekilde duramazsınız (Kırmızı ışık vb. trafik zorunluluğu hariç).
158
Trafik Polisinin İşaretleri (Yön)
Kolların gösterdiği yön
Trafik Polisinin İşaretleri (Yön)
Kolların gösterdiği yön
Kavşakta trafiği yöneten polisin duruşuna göre kim geçer?
Temel Kural:
Polisin kollarının (veya omuzlarının) gösterdiği yöndeki araçlar geçer. Polisin ön ve arkasına bakan araçlar bekler.
159
Lastik Üzerindeki Rakamlar (Örn: 205/55 R16)
Lastik okumayı bilmek
Lastik Üzerindeki Rakamlar (Örn: 205/55 R16)
Lastik okumayı bilmek
Lastik yanağındaki yazılar lastiğin boyutunu anlatır.
160
Aks Mili ve Şaft Farkı
Hangisi nerede?
Aks Mili ve Şaft Farkı
Hangisi nerede?
Güç aktarma organlarında sık karıştırılan iki parça:
-
🔩
Şaft (Kardan Mili): Vites kutusundan aldığı hareketi Diferansiyele ileten uzun mildir. (Önden çekişli araçlarda bulunmaz).
-
🔧
Aks Mili: Diferansiyelden aldığı hareketi tekerleklere ileten mildir.
161
Motor Yağı Viskozitesi (Örn: 10W-40)
W harfi ne demek?
Motor Yağı Viskozitesi (Örn: 10W-40)
W harfi ne demek?
Motor yağının akışkanlık (kalınlık) derecesidir.
162
Diğergamlık (Özgecilik)
Sınavın favori kelimesi
Diğergamlık (Özgecilik)
Sınavın favori kelimesi
Kelime anlamı "Başkasının yararını kendi yararı kadar gözetmek"tir.
Örnek:
Tali yoldan çıkan bir araca, geçiş hakkı kendisinde olduğu halde yol veren ana yoldaki sürücü diğergamlık göstermiş olur. Bu, trafiği rahatlatır ve nezaketi artırır.
163
Trafik Zabıtası ve Yetkisi
Sadece polis mi ceza yazar?
Trafik Zabıtası ve Yetkisi
Sadece polis mi ceza yazar?
Trafiği denetleme yetkisi sadece Emniyet'te değildir.
- Emniyet Genel Müdürlüğü: Şehir içi ve bölge trafik.
- Jandarma: Şehir dışı ve köy yolları.
- Karayolları Genel Müd.: Yol yapımı, tartı istasyonları ve işaretlemeler.
Hepsinin uyarılarına uymak yasal zorunluluktur.
164
Solunum Durması Belirtileri
Nefes almadığını nasıl anlarız?
Solunum Durması Belirtileri
Nefes almadığını nasıl anlarız?
Solunumun durması, beyne oksijen gitmemesi demektir. Belirtileri şunlardır:
- Göğüs hareketleri kaybolur.
- Nefes sesi duyulmaz.
- Dudaklar ve parmak uçlarında morarma (siyanoz) başlar.
- Göz bebekleri büyür.
165
Kışın El Freni Donması
El freni inmiyorsa ne yapılır?
Kışın El Freni Donması
El freni inmiyorsa ne yapılır?
Çok soğuk havalarda el freni teli donarak balataları sıkışmış halde tutabilir.
Çözüm ve Önlem:
Donmuş el freni zorlanmaz. Buzun çözülmesi beklenir.
Önlem: Kışın düz bir yere park edildiğinde el frenini çekmek yerine, araç viteste bırakılarak (yokuş yukarı 1, aşağı geri) ve tekerleğe takoz konularak sabitlenmelidir.
166
Geçiş Hakkı ve Geçiş Üstünlüğü Farkı
İkisi aynı şey mi?
Geçiş Hakkı ve Geçiş Üstünlüğü Farkı
İkisi aynı şey mi?
Geçiş Hakkı
Yayaların ve araç kullananların yolu kullanma sırasındaki öncelik hakkıdır. (Örn: Yayanın geçiş hakkı).
Geçiş Üstünlüğü
Sadece görev sırasındaki belirli araçların (Ambulans, İtfaiye) can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak şartıyla kuralları ihlal edebilme yetkisidir.
167
Tali Yol Levhası (Ters Üçgen)
Hangi levha tali yolda olduğunuzu söyler?
Tali Yol Levhası (Ters Üçgen)
Hangi levha tali yolda olduğunuzu söyler?
Kavşaklarda geçiş hakkını belirleyen en önemli levhadır.
168
Kavşak İçi Yasakları
Kavşakta durulur mu?
Kavşak İçi Yasakları
Kavşakta durulur mu?
Kavşaklar trafiğin düğüm noktalarıdır.
- Kavşak ortasında duraklamak, yolcu indirmek/bindirmek yasaktır.
- Kavşaklarda (dönel kavşak dahil) geri gitmek yasaktır.
- Kavşaklara yaklaşırken şerit değiştirmek (son metrelerde) yasaktır.
169
Motorun Boğulması
Motor neden çalışmaz?
Motorun Boğulması
Motor neden çalışmaz?
Yakıt sistemindeki bir sorundan dolayı silindir içerisine fazla yakıt girmesi ve bujilerin ıslanarak ateşleme yapamamasıdır.
Nasıl Çalıştırılır?
Gaz pedalına sonuna kadar basılarak (kelebek tam açık) marş yapılır. Motor çalışınca gaz bırakılır.
170
Günlük Araç Bakımı
Sürücü her gün neye bakmalı?
Günlük Araç Bakımı
Sürücü her gün neye bakmalı?
Araca binmeden önce yapılan rutin kontrollerdir.
- Lastiklerin havası ve durumu.
- Araç altında sıvı kaçağı (yağ/su) var mı?
- Camlar ve aynaların temizliği.
- Işık ve ikaz sistemlerinin çalışması.
171
Trafikte Göz Teması
Bakışarak anlaşmak
Trafikte Göz Teması
Bakışarak anlaşmak
Sözsüz iletişimin en güçlü halidir.
Yaya geçidinde bekleyen yaya ile veya kavşaktaki diğer sürücü ile göz teması kurmak, niyetinizi belli eder. "Seni gördüm, yol veriyorum" demektir. Belirsizliği ortadan kaldırır ve kazayı önler.
172
Acil Durum Şeridi İhlali
Kul hakkı ve yaşam hakkı
Acil Durum Şeridi İhlali
Kul hakkı ve yaşam hakkı
Emniyet şeridini gereksiz yere kullanmak sadece yasak değil, büyük bir etik ihlalidir.
173
Açık ve Kapalı Kırık Farkı
Kemik dışarı çıkmış mı?
Açık ve Kapalı Kırık Farkı
Kemik dışarı çıkmış mı?
Kırıklar deri bütünlüğünün bozulup bozulmamasına göre ikiye ayrılır.
Kapalı Kırık
Kemik bütünlüğü bozulmuştur ancak deri sağlamdır. Kırık uçları dışarıdan görülmez.
Açık Kırık
Deri parçalanmış ve kemik uçları dışarı çıkmıştır. Kanama ve enfeksiyon riski çok yüksektir.
174
Üçgen Bandaj Kullanımı
Kol askısı nasıl yapılır?
Üçgen Bandaj Kullanımı
Kol askısı nasıl yapılır?
İlk yardımcının en çok kullandığı malzemedir.
- Kol Askısı: Kol kırıklarında, kolu göğse sabitlemek için kullanılır.
- Turnike: Katlanarak şerit haline getirilir ve sıkma bağı olarak kullanılır.
- Örtme: Geniş yüzeyli yaraları kapatmak için kullanılır.
175
Tehlikeli Eğim İniş Kuralları
Vites boşta inilir mi?
Tehlikeli Eğim İniş Kuralları
Vites boşta inilir mi?
Uzun ve dik yokuşlarda frenlerin şişmemesi için vites önemlidir.
176
Araç Muayenesinde Ağır Kusurlar
Hangi hatalar muayeneden kalır?
Araç Muayenesinde Ağır Kusurlar
Hangi hatalar muayeneden kalır?
TÜVTÜRK muayenesinde "Ağır Kusur" varsa araç etiketi alamaz.
- Fren sistemindeki bozukluklar (Sapma, tutmama).
- Tüm lambaların yanmaması (Fren, sinyal, far).
- Lastik diş derinliğinin 1.6 mm altı olması.
- Şasi numarasının okunamaması.
- Yağ veya yakıt kaçağı olması.
177
Bisiklet Yolunun Kullanımı
Araçlar girebilir mi?
Bisiklet Yolunun Kullanımı
Araçlar girebilir mi?
Bisiklet yolu varsa, bisikletlilerin taşıt yolunu kullanması yasaktır.
Motorlu Taşıtlar İçin:
Motorlu araçların bisiklet yoluna girmesi, duraklaması veya park etmesi kesinlikle yasaktır. Bu alan sadece bisiklet ve e-skuter (belirli şartlarda) kullanıcılarına aittir.
178
Distribütör Sistemi (Benzinli)
Bujiye elektriği kim dağıtır?
Distribütör Sistemi (Benzinli)
Bujiye elektriği kim dağıtır?
Benzinli araçlarda ateşleme sisteminin beynidir.
179
Supap (Subap) Ayarı
Motor sesli çalışıyorsa...
Supap (Subap) Ayarı
Motor sesli çalışıyorsa...
Motorun içine hava-yakıt girmesini ve egzoz gazının çıkmasını sağlayan kapakçıkların ayarıdır.
Gevşekse:
Motor gürültülü (şıakırtılı) çalışır. Yakıt tüketimi artar.
Sıkıysa:
Supaplar tam kapanamaz, kaçırır. Motor ısınır ve supap yakar.
180
Bagajda Ne Bulunmaz?
Tehlikeli maddeler
Bagajda Ne Bulunmaz?
Tehlikeli maddeler
Güvenlik için bagajda taşınmaması gerekenler:
- Piknik tüpü (gaz kaçağı riski).
- Açıkta benzin bidonu.
- Asitli ve yakıcı kimyasallar.
Stepne (Yedek lastik) ve kriko bagajda en kolay ulaşılabilir yerde olmalıdır.
181
Trafikte İnatlaşma
Ders vermek size mi düştü?
Trafikte İnatlaşma
Ders vermek size mi düştü?
Trafik ortamı, haklı-haksız mücadelesi yapılacak bir yer değildir.
Psikolojik Tuzak:
"Onu sıkıştırayım da aklı başına gelsin" düşüncesi, kazaya davetiye çıkarır. Hata yapan sürücüye ceza vermek polisin görevidir, diğer sürücülerin değil.
182
Trafikte Empati Yoksunluğu
Bencillik
Trafikte Empati Yoksunluğu
Bencillik
Sadece kendini düşünerek araç kullanmak.
183
Vücuda Batan Cisim (Bıçak, Demir vb.)
Çıkarılmalı mı?
Vücuda Batan Cisim (Bıçak, Demir vb.)
Çıkarılmalı mı?
Yaralıya saplanan cisimler damarı tıkamış olabilir (Tıpa etkisi).
Hayat Kurtaran Kural:
Batan cisim ASLA ÇIKARILMAZ. Çıkarılırken damarları yırtabilir ve kanamayı artırabilir. Cisim olduğu gibi sabitlenir (simit sargı ile) ve yaralı hastaneye sevk edilir.
184
Kirli ve Paslı Yaralar (Tetanos)
Hangi aşı yapılmalı?
Kirli ve Paslı Yaralar (Tetanos)
Hangi aşı yapılmalı?
Toprakla temas eden, paslı metal kesikleri veya hayvan ısırıkları enfeksiyon riski taşır.
185
Kör Nokta ve Omuz Bakışı
Aynalar her yeri gösterir mi?
Kör Nokta ve Omuz Bakışı
Aynalar her yeri gösterir mi?
Yan aynaların göstermediği alanlara "Kör Nokta" denir.
Nasıl Önlenir?
Şerit değiştirirken sadece aynaya bakmak yetmez. Başımızı hafifçe çevirerek yan camdan arka çapraza bakmak (Omuz Bakışı) gerekir. Bu, kör noktadaki aracı görmemizi sağlar.
186
Geçiş Yolu ve Mülk Çıkışı
Benzinlikten çıkanın hakkı
Geçiş Yolu ve Mülk Çıkışı
Benzinlikten çıkanın hakkı
Bir mülkten (ev, benzinlik, otopark) karayoluna çıkılan yola "Geçiş Yolu" denir.
Geçiş Hakkı Kuralı:
Geçiş yolundan çıkan araç sürücüsü, yoldan geçen (sağdan veya soldan) tüm araçlara yol vermek zorundadır. Ana yola çıkış gibidir.
187
Reflektör Yerleştirme Mesafesi
Üçgen levha nereye konur?
Reflektör Yerleştirme Mesafesi
Üçgen levha nereye konur?
Kaza veya arıza durumunda diğer sürücüleri uyarmak için kullanılır.
- Düz Yolda: Aracın ön ve arkasına en az 30 metre mesafeye konur.
- Dönemeç/Tepe Üstü: Diğer sürücülerin 150 metre uzaktan görebileceği bir yere konur.
188
Hararet Müşiri (Isı Sensörü)
Fan ne zaman açılır?
Hararet Müşiri (Isı Sensörü)
Fan ne zaman açılır?
Motor soğutma suyunun sıcaklığını ölçen parçadır.
189
Debriyaj Balatası Sıyırması (Kaçırma)
Motor bağırıyor ama gitmiyorsa
Debriyaj Balatası Sıyırması (Kaçırma)
Motor bağırıyor ama gitmiyorsa
Baskı-balata bittiğinde yaşanan durumdur.
Belirtileri:
- Gaza basıldığında motor devri artar (bağırır) ama araç hızlanmaz.
- Yokuşlarda çekiş çok düşer.
- Araç içine yanık kokusu gelebilir.
- Yakıt tüketimi artar.
190
Fren Müşiri
Fren lambaları yanmıyorsa
Fren Müşiri
Fren lambaları yanmıyorsa
Fren pedalına basıldığında arka stop lambalarını yakan anahtardır.
Frene basıldığında stop lambalarından hiçbiri yanmıyorsa fren müşiri arızalıdır. Sadece biri yanmıyorsa o lambanın ampulü patlamıştır.
191
Trafik Ortamında Adaptasyon
Her ilin trafiği farklıdır
Trafik Ortamında Adaptasyon
Her ilin trafiği farklıdır
Trafik kuralları evrensel olsa da trafik kültürü yere göre değişebilir.
İyi bir sürücü, girdiği ortamın trafik ritmine ayak uydurur. Sakin bir kasabadan İstanbul trafiğine giren veya tam tersini yapan sürücü, aşırı yavaş veya aşırı agresif kalarak ritmi bozmamalıdır.
192
Trafikte Beden Dili (El İşaretleri)
Teşekkür etmek
Trafikte Beden Dili (El İşaretleri)
Teşekkür etmek
Yol veren bir sürücüye el kaldırarak teşekkür etmek olumlu bir iletişimdir.
Bu küçük hareket, diğer sürücünün de hoşgörülü davranma ihtimalini artırır. Tam tersi, el kol hareketiyle hakaret etmek şiddeti doğurur.
193
Vücut Sistemleri ve Organlar
Böbrekler hangi sistemdedir?
Vücut Sistemleri ve Organlar
Böbrekler hangi sistemdedir?
Sınavlarda organların hangi sisteme ait olduğu sorulabilir.
194
Köprücük Kemiği Kırığı
Omuzda kırık varsa
Köprücük Kemiği Kırığı
Omuzda kırık varsa
Omuz ile boyun arasındaki kemiktir. Hareketli bölge olduğu için tahta atel ile sabitlenemez.
Tespit Yöntemi:
Kırık tarafın kolu, üçgen sargı bezi ile göğse asılarak sabitlenir. Amaç omuz hareketini kısıtlamaktır. Yaralı oturur pozisyonda sevk edilir.
195
Çocuk Bağlama Sistemleri (Oto Koltuğu)
Ön koltuğa çocuk oturabilir mi?
Çocuk Bağlama Sistemleri (Oto Koltuğu)
Ön koltuğa çocuk oturabilir mi?
Çocukların güvenliği için yaş ve kiloya göre koltuk zorunludur.
- Boyu 1.35 metreden ve kilosu 36 kg'dan az olan çocuklar için arka koltukta özel çocuk koltuğu zorunludur.
- 10 yaşından küçük çocukların ön koltukta oturması yasaktır.
- Bebek koltuğu (Puset) ön koltuğa konulacaksa, mutlaka ters (yüzü arkaya bakacak şekilde) konulmalı ve hava yastığı iptal edilmelidir.
196
Yüklerin İşaretlenmesi
Gündüz kırmızı bez, gece ışık
Yüklerin İşaretlenmesi
Gündüz kırmızı bez, gece ışık
Araçtan taşan yükler diğer sürücüler için tehlikedir.
Gündüz
Yükün ucuna 20x20 cm ebadında kırmızı bez veya bayrak asılmalıdır.
Gece
Yükün ucuna kırmızı ışık veya yansıtıcı (reflektör) takılmalıdır.
197
Otoyol Gişeleri (HGS/OGS)
Gişede geri gidilir mi?
Otoyol Gişeleri (HGS/OGS)
Gişede geri gidilir mi?
Otoyol giriş ve çıkış noktalarıdır.
Yasaklar:
- Gişe alanında geri gitmek veya "U" dönüşü yapmak kesinlikle yasaktır.
- Yanlış gişeye girilse bile durulmaz, devam edilir (Sistem plakadan düzeltme yapabilir).
- Araçtan inilmez ve yaya olarak yürünmez.
198
Motor Bloğu ve Çatlaması
Motor neden çatlar?
Motor Bloğu ve Çatlaması
Motor neden çatlar?
Motorun ana gövdesidir. İçinde silindirler ve pistonlar bulunur.
Kışın Çatlama Riski:
Eğer soğutma suyunda antifriz yoksa, donan su genleşir ve motor bloğunu çatlatır. Bu, motorun tamamen değişmesini gerektiren çok pahalı bir arızadır.
199
Fren Balatası Aşınma İkazı
Kesik çizgili yuvarlak
Fren Balatası Aşınma İkazı
Kesik çizgili yuvarlak
Gösterge panelinde yanan sarı renkli uyarıdır.
200
Dörtlü Flaşör Kullanımı
Dörtlüler park izni verir mi?
Dörtlü Flaşör Kullanımı
Dörtlüler park izni verir mi?
Tüm sinyallerin aynı anda yanıp sönmesidir.
201
Trafikte Örnek Olmak (Aile)
Çocuklar neyi örnek alır?
Trafikte Örnek Olmak (Aile)
Çocuklar neyi örnek alır?
Çocuklar ebeveynlerinin söylediklerini değil, yaptıklarını örnek alır.
Emniyet kemerini takmayan, kırmızıda geçen veya küfreden bir babayı/anneyi izleyen çocuk, ileride aynı davranışları sergileyecektir. İyi sürücü olmak, gelecek nesillere karşı bir sorumluluktur.
202
Yaya Geçidinde Tam Durma
Yavaşlamak yeterli mi?
Yaya Geçidinde Tam Durma
Yavaşlamak yeterli mi?
Trafik adabında yaya geçidine yaklaşım çok önemlidir.
Kural:
Eğer yaya adımını yola atmışsa, araç sürücüsü sadece yavaşlamakla kalmamalı, tamamen durup yayanın geçmesini beklemelidir. Yaya geçerken aracı yavaşça üzerine sürmek tacizdir.