İlk yardımda saniyeler hayati önem taşır. Ancak yanlış yapılan bir müdahale, durumu daha da kötüleştirebilir. Yaralının durumunu hızlı ve sistemli bir şekilde değerlendirmek, doğru yardımın ilk adımıdır. Değerlendirme her zaman bilinç kontrolü ile başlar. Bu, yaralının sinir sisteminin dış uyaranlara tepki verip vermediğini anlamamızı sağlar. Hasta veya yaralının omuzlarına hafifçe vurarak ve yüksek sesle "İyi misiniz?" diye sorulur. Bilinç kapalıysa, vakit kaybetmeden hayati fonksiyonların kontrolüne (ABC) geçilmelidir: Ağız içi kontrol edilir, yabancı cisim varsa temizlenir. Ardından "Baş Geri - Çene Yukarı" pozisyonu verilerek dilin soluk borusunu kapatması önlenir. Bak-Dinle-Hisset yöntemiyle 10 saniye süreyle solunum kontrol edilir. Göğüs kafesi kalkıyor mu? Nefes sesi geliyor mu? Yanağa sıcaklık çarpıyor mu? Kalp atımlarının varlığı kontrol edilir. İlk yardımcılar için bu aşama genellikle solunumla birlikte değerlendirilir. Eğer solunum yoksa kalp durmuş kabul edilerek temel yaşam desteğine başlanır. Yaralının genel durumu hakkında bilgi veren bu göstergeler, sağlık ekiplerine rapor edilmelidir: Normalde 36.5 °C'dir. Nemli, soğuk veya aşırı sıcak cilt ciddi bir durum işaretidir. Kalbin kanı damarlara pompalama gücüdür. İlk yardım seviyesinde nabzın gücünden tahmin edilebilir. Yetişkinlerde dakikada 60-100 arasıdır. Güçlü ve düzenli olması beklenir. Yetişkinlerde dakikada 12-20 arasıdır. Derinliği ve ritmi kontrol edilmelidir.Bilinç Kontrolü: "İyi Misiniz?"
Uygulama Yöntemi:
Hayat Kurtaran Formül: ABC Değerlendirmesi
Hava Yolu Açıklığının Sağlanması (Airway)
Solunumun Değerlendirilmesi (Breathing)
Dolaşımın Değerlendirilmesi (Circulation)
Hayati Bulgular: Vücudun Sinyalleri
Bilinçli: Tüm uyarılara cevap verir.
Bilinçsiz: Hiçbir sözel veya ağrılı uyarıya tepki yoktur. (Acil durum!)
A
B
C
Vücut Isısı:
Kan Basıncı:
Nabız:
Solunum Sayısı: