Bilinç Kaybı ve Bilinç Bozuklukları

Kürşat A.
Kürşat A.
19 Ara 2025 2 dk okuma

Bilinç bozukluğu; beynin normal faaliyetlerindeki bir aksama nedeniyle, uyaranlara karşı duyarlılığın azalması veya tamamen kaybolmasıdır. İlk yardımın amacı, beynin oksijensiz kalmasını önlemek ve yaşamsal fonksiyonları korumaktır.

Şok: Vücudun Alarm Durumu

Şok, kalp-damar sisteminin yaşamsal organlara uygun oranda kan gönderememesi sonucu ortaya çıkan bir tansiyon düşüklüğü ve dolaşım yetmezliğidir.

Şok Belirtileri:

Tansiyon düşüklüğü, hızlı ve zayıf nabız
Hızlı ve yüzeysel solunum
Ciltte soğukluk, solukluk ve nemlilik
Endişe, huzursuzluk ve susuzluk hissi

Şok Pozisyonu (Hayati Uygulama)

Hasta sırt üstü yatırılır. Bacaklar 30 cm kadar yukarı kaldırılır. Amaç; ayaklardaki kanın hayati organlara ve beyne akışını sağlamaktır.

* Üzeri örtülerek vücut ısısı korunmalıdır.

Bayılma (Senkop) ve Koma

Bayılma

Kısa süreli, yüzeysel ve geçici bilinç kaybıdır. Beyne giden kan akışının anlık azalmasıyla olur. Hasta genellikle 1-2 dakikada kendine gelir.

Koma

Yutkunma ve öksürük gibi reflekslerin, dış uyarılara karşı tepkilerin tamamen kaybolduğu derin ve uzun süreli bilinç kaybıdır. Hayati tehlike çok yüksektir.

Koma Pozisyonu (Yarı Yan Yatış)

Bilinci kapalı ancak solunumu olan kişilere verilir. Amaç; dilin geriye kaçmasını veya kusmuğun soluk borusuna gitmesini önlemektir.

Sara (Epilepsi) Krizi

Beyindeki sinir hücrelerinin anormal elektriksel boşalımı sonucu oluşan kasılma nöbetleridir. Müdahale sırasında en önemli kural; hastayı korumaktır.

Yapılması Gerekenler

  • ✔ Krizin kendi sürecini tamamlaması beklenir.
  • ✔ Başın altına yumuşak bir malzeme konur.
  • ✔ Çevredeki keskin ve tehlikeli objeler uzaklaştırılır.
  • ✔ Sıkı giysiler gevşetilir.

ASLA Yapılmamalı!

  • ✘ Hasta bağlanmamalı ve kasılmalar durdurulmamalı.
  • ✘ Ağzı açmaya çalışılmamalı (diş kırılabilir).
  • ✘ Ağza yabancı cisim (kaşık vb.) sokulmamalı.
  • ✘ Soğan, kolonya gibi maddeler koklatılmamalı.

Kan Şekeri Düşüklüğü (Hipoglisemi)

Kandaki şeker oranının normalin altına düşmesidir. Uzun süreli açlık, aşırı egzersiz veya yanlış insülin kullanımı sonucu oluşabilir.

Eğer hasta bilinçliyse ve şekerinin düştüğünü hissediyorsa:

Hemen şekerli su, meyve suyu veya birkaç küp şeker verilmelidir.

Eğer hastanın bilinci kapalıysa:

AĞIZDAN HİÇBİR ŞEY VERİLMEZ. Derhal 112 aranmalı ve koma pozisyonu verilmelidir.

Önemli Not:

"Bilinç bozukluklarında en büyük risk hava yolunun tıkanmasıdır. Müdahaleniz ne olursa olsun, yaralının nefes alıp almadığını saniye saniye takip edin."