Zehirlenmenin Tanımı
Vücuda toksik (zehirli) bir maddenin girmesi sonucu, normal fonksiyonların bozulması ve doku hasarı oluşması durumuna zehirlenme denir.
Zehirlenme; sindirim, solunum veya cilt yoluyla gerçekleşebilir. Çoğu zehirlenme vakası ev ortamında, dikkatsizlik veya yanlış kullanım sonucu meydana gelir.
Zehirlenme Çeşitleri ve Nedenleri
Gıda Zehirlenmeleri
Bakteri, virüs veya toksin içeren gıdaların tüketilmesiyle oluşur. Belirtiler genellikle 30 dakika ile 48 saat arasında karın ağrısı, bulantı ve kusma ile başlar.
İlaç ve Kimyasal Madde
Yüksek dozda ilaç alımı veya temizlik malzemelerinin (çamaşır suyu, tuz ruhu vb.) solunması/içilmesi ile oluşur.
Gaz Zehirlenmeleri: Karbonmonoksit
Soba, şofben veya egzoz dumanından kaynaklanan karbommonoksit (CO); renksiz, kokusuz ve tatsız olduğu için "sessiz katil" olarak adlandırılır.
Genel İlk Yardım Uygulamaları
Zehirlenme vakalarında yapılan en büyük hata, zehri dışarı atmak için hastayı zorla kusturmaktır. Aşındırıcı madde (asit/baz) içen hastalar kusturulursa yemek borusu ikinci kez yanar.
Olay yeri güvenliği sağlanır. Eğer solunum yoluyla zehirlenme varsa hasta temiz havaya taşınır.
Bilincin kapalı olduğu durumlarda koma pozisyonu verilir ve yaşamsal bulgular (ABC) takip edilir.
Zehirlenmeye neden olan maddenin kutusu, etiketi veya kusmuk örneği mutlaka hastaneye götürülmek üzere saklanır.
Zehir Danışma Hattı: 114
Her türlü zehirlenme şüphesinde 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi (UZEM) aranarak, zehirli madde hakkında bilgi verilmeli ve uzmanın talimatlarına uyulmalıdır.
* 24 saat kesintisiz hizmet veren bu hat, panzehir (antidot) yönetimi konusunda hayati destek sağlar.