Hız Kuralları ve Takip Mesafesi

Kürşat A.
Kürşat A.
19 Ara 2025 2 dk okuma

Hız, kontrol edildiğinde ulaşımı kolaylaştıran bir araç; kontrol dışına çıktığında ise felakete davetiye çıkaran fiziksel bir güçtür. Güvenli sürüş, "yolun izin verdiği" hızda değil, "şartların gerektirdiği" hızda ilerlemektir.

Genel Hız Sınırları

Türkiye'deki karayolu ağında hız sınırları, yolun idari sınıfına ve yerleşim yeri durumuna göre standartlaştırılmıştır. Aksi belirtilmediği sürece (levhalarla değiştirilmedikçe) geçerli olan sınırlar şunlardır:

Yerleşim İçi 50 km/saat
Şehirlerarası (Çift Yön) 90 km/saat
Bölünmüş Yollar 110 km/saat

Otoyollarda hız sınırı işletmeci ve yol standardına göre 130 km/saat veya 140 km/saat olarak uygulanabilmektedir.

Araç Cinsine Göre Hız Farklılıkları

Her aracın ağırlığı, frenleme kapasitesi ve manevra kabiliyeti farklıdır. Bu nedenle ağır vasıtalar için sınırlar daha düşüktür.

Otomobil Standart Üst Sınırlar
Otobüs ve Kamyon -10 km/saat (Genellikle)
Tehlikeli Madde Taşıyan Araçlar Şehir dışı max 50-60 km/saat

Takip Mesafesi ve Hesaplama

Takip mesafesi, öndeki aracın ani duruşuna karşı reaksiyon gösterebilmek için bırakılması gereken emniyet payıdır. İki temel hesaplama yöntemi vardır:

1
Hızın Yarısı Kuralı

Normal hava ve yol şartlarında takip mesafesi, kullanılan aracın kilometre cinsinden hızının en az yarısı kadar metre olmalıdır. (Örn: 90 km/saat hızla gidiliyorsa, mesafe en az 45 metre olmalıdır.)

2
88-89 Kuralı (2 Saniye)

Öndeki araç sabit bir noktadan (levha, ağaç vb.) geçtiğinde, arkadaki sürücünün normal bir hızla "seksen sekiz, seksen dokuz" demesi (yaklaşık 2 saniye) ve o noktaya ancak o zaman ulaşması gerekir.

Önemli İstisna: Kolon (konvoy) halinde ilerleyen araçlar ve tehlikeli madde taşıyan araçlar için takip mesafesi hiçbir zaman 50 metreden az olamaz.

Hızın Güvenli Sürüşe Etkisi

Hız arttıkça sürücü üzerindeki fiziksel ve psikolojik baskı katlanarak artar. Bu durum şu üç temel sonucu doğurur:

  • Görüş Açısının Daralması (Hız Körlüğü): Hız arttıkça sürücünün yan tarafları görme yeteneği azalır, sadece ileriye odaklanır. Buna "tünel görüşü" denir.

  • Durdurma Mesafesinin Uzaması: Hız iki katına çıktığında fren mesafesi dört katına çıkar. Kinetik enerji hızın karesiyle orantılıdır.

  • Karar Verme Süresinin Kısalması: Yüksek hızda, bir tehlike anında reaksiyon göstermek için gereken zaman milisaniyelere düşer, bu da hata payını sıfıra indirir.

Altın Öğüt

"Hız yapmak bir yetenek değil, riski göze almaktır. Gerçek yetenek, her türlü hızda aracı güvenle durdurabilecek mesafeyi korumaktır."