Fren Sisteminin Görevi
Fren sistemi; hareket halindeki aracı yavaşlatmak, durdurmak veya duran aracı sabitlemek için kullanılır.
Temel çalışma prensibi, tekerleklerle birlikte dönen parçalara (disk veya kampana) sürtünme uygulayarak **kinetik enerjiyi ısı enerjisine** dönüştürmektir. Sürücünün pedala uyguladığı küçük kuvvet, hidrolik sistem sayesinde tekerleklerde devasa bir sıkıştırma gücüne dönüşür.
Hidrolik Fren Mekanizması
Modern araçlarda "Pascal Prensibi"ne dayanan hidrolik sistem kullanılır:
Merkez Pompası
Pedaldan gelen mekanik itmeyi hidrolik basınca dönüştürür ve fren yağını tekerleklere gönderir.
Brake Servosu (Westinghaus)
Motor vakumunu kullanarak sürücünün pedala basma gücünü kat kat artırır, freni yumuşatır.
Disk vs. Kampana: Fark Nedir?
Disk Frenler
Pistonun balataları diske sıkıştırmasıyla çalışır. Daha hızlı soğur, yüksek performanslıdır ve bakımı kolaydır. Genellikle ön tekerleklerde bulunur.
Kampana Frenler
Balataların içeriden dışarıya doğru bir tambura baskı yapmasıyla çalışır. Maliyeti düşüktür, genellikle eski veya ekonomik araçların arka tekerleklerinde tercih edilir.
Elektronik Güvenlik Asistanları
Kilitlenme Karşıtı Fren Sistemi
Ani frende tekerleklerin kilitlenmesini önler. Bu sayede sürücü fren yaparken aynı zamanda direksiyon hakimiyetini koruyabilir.
Elektronik Stabilite Programı
Savrulma anında her tekerleğe bağımsız fren uygulayarak aracın yoldan çıkmasını engeller. Direksiyon açısı ile aracın gidiş yönünü dengeler.