Sistemin Amacı
Soğutma sisteminin temel görevi; motorun parçalarını aşırı ısınmadan korumak ve motoru **en verimli çalışma sıcaklığında** (ortalama 90°C) sabit tutmaktır.
Yanma odasında oluşan binlerce derecelik ısı, soğutma sistemi tarafından tahliye edilmezse metal parçalar genleşir, yağ filmi kopar ve motor "yatak sararak" kullanılamaz hale gelir.
Soğutma Sistemi Türleri
Su Soğutmalı Sistem
Motor bloğundaki kanallarda dolaşan suyun (antifrizli karışım), motorun ısısını alarak radyatörde soğuması prensibiyle çalışır. Modern otomobillerin tamamında bu sistem kullanılır.
Hava Soğutmalı Sistem
Motor dışındaki soğutma kanatçıkları üzerinden geçen hava akımıyla ısı transferi sağlanır. Bazı motosikletlerde ve eski nesil araçlarda (örn. klasik VW Kaplumbağa) bulunur.
Sistemin Hayati Organları
Radyatör
Motor suyuna depoluk eden ve geniş yüzey alanı sayesinde rüzgarın yardımıyla suyu soğutan ısı eşanjörüdür.
Termostat
Sistemin "beyni"dir. Motor soğukken suyun radyatöre gitmesini engelleyerek motorun hızlı ısınmasını sağlar; motor ısındığında açılarak soğutma döngüsünü başlatır.
Vantilatör (Fan)
Radyatördeki su yeterince soğumadığında (özellikle dur-kalk trafikte) devreye girerek radyatör üzerinden hava akışı sağlar.
Hararet: Motorun İmdat Çığlığı
Nedenleri?
- • Radyatör hortumlarında kaçak veya suyun eksilmesi.
- • Termostatın kapalı konumda takılı kalması.
- • Fan motorunun arızalanması veya müşürün bozulması.
- • Devirdaim (su) pompasının görevini yapmaması.
- • Uygun olmayan vites ve hızda uzun süre sürüş.
Sonuçları?
- • Silindir kapak contasının yanması.
- • Pistonların şişerek silindirlere sıkışması.
- • Motor bloğunun ve kapağının çatlaması.
- • Motorun tamamen kilitlenmesi (Yatak sarma).